Jak ograniczać presję produkcji rolnej na środowisko, nie tracąc z pola widzenia opłacalności gospodarowania? Odpowiedzią może być cyfrowe narzędzie, które łączy dane dotyczące produkcji, gleby, pogody i ekonomiki gospodarstwa. Takie rozwiązanie powstaje w ramach projektu EnviAgri – „Cyfrowy system wspomagania produkcji rolnej przyjaznej dla środowiska”.

Projekt jest finansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu Gospostrateg IX. Jego realizatorami są Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk, Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy, Instytut Technologiczno-Przyrodniczy – Państwowy Instytut Badawczy oraz Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lubaniu. 

EnviAgri ma być bezpłatną aplikacją mobilną wspierającą rolnika w ocenie wpływu działań prowadzonych na polu i w całym gospodarstwie. Projekt wpisuje się w rozwój koncepcji rolnictwa cyfrowego i inteligentnego, opartego na integracji danych środowiskowych, produkcyjnych i ekonomicznych w celu wspomagania procesu decyzyjnego. Model EnviAgri ma wspierać rolnika zarówno w podejmowaniu decyzji dotyczących pojedynczego pola, jak i w zarządzaniu całym gospodarstwem.

Na poziomie pola system może pomóc ocenić wpływ poszczególnych zabiegów agrotechnicznych, porównać warianty nawożenia oraz rozpoznać części pola, w których występuje większe ryzyko strat azotu lub fosforu. Uwzględnienie danych glebowych i pogodowych pozwoli również monitorować zagrożenie suszą i odpowiednio dostosować działania, np. związane z nawadnianiem. Celem jest ograniczenie presji środowiskowej bez rezygnacji z efektywnej produkcji.

W skali całego gospodarstwa EnviAgri umożliwi kompleksową ocenę wpływu produkcji roślinnej i zwierzęcej na środowisko. System pozwoli m.in. bilansować składniki nawozowe, analizować emisję amoniaku i bilans materii organicznej w glebie, a także obliczać koszty i wskaźniki ekonomiczne, w tym nadwyżkę bezpośrednią dla poszczególnych kierunków produkcji. Może również wspierać ocenę praktyk rolniczych pod kątem wymogów środowiskowych i klimatycznych oraz pracę doradców przy przygotowywaniu planów nawożenia i działań rolno-środowiskowo-klimatycznych. 

EnviAgri to modułowy system wspierający zarządzanie gospodarstwem. Łączy dane wprowadzane przez użytkownika z informacjami o glebie i warunkach pogodowych, a następnie analizuje je przy użyciu specjalistycznych algorytmów.

System składa się z czterech głównych elementów. Są to:

• interfejs użytkownika, umożliwiający zasilenie sytemu danymi z po ziomu pola i gospodarstwa. Służy do wprowadzenia przez rolnika danych charakteryzujących produkcję roślinną oraz zwierzęcą w gospodarstwie;
• moduł „METEO-GLEBA”, którego celem jest uzupełnianie danych gospodarstwa, system wykorzystuje m.in. dane dotyczące podatności gleb na suszę, kategorii agronomicznej, ryzyka erozji, bieżących warunków pogodowych i klimatycznego bilansu wodnego, a także prognozy na kolejne trzy dni;
• moduł obliczeniowy - analitycznego rdzenia, zbudowanego z algorytmów, który na podstawie danych dotyczących produkcji roślinnej i zwierzęcej, analiz glebowych oraz informacji agrometeorologicznych ocenia m.in. bilans składników pokarmowych, ryzyko suszy, emisje gazów cieplarnianych i efektywność ekonomiczną gospodarstwa;
• moduł prezentacji wyników, dzięki któremu użytkownik otrzymuje wyniki analiz w uporządkowanej i czytelnej formie, a system może generować raporty oraz praktyczne zalecenia dotyczące dalszego postępowania.

Aplikacja została zaprojektowana jako narzędzie responsywne, możliwe do wykorzystania na komputerze, tablecie i smartfonie. Po założeniu konta dane mogą być przechowywane w chmurze wraz z kopią zapasową, a system może generować alerty i powiadomienia, gdy określone parametry przekroczą przyjęty zakres.

System będzie pilotażowo wdrażany w województwie pomorskim. Na etapie wdrażania i walidacji zostanie wykorzystany materiał z 50 gospodarstw referencyjnych i 150 pól produkcyjnych. Docelowo aplikacja ma być dostępna dla producentów rolnych i doradców w całym kraju, a także dla studentów, uczniów i nauczycieli szkół rolniczych.
EnviAgri wpisuje się w rozwój rolnictwa cyfrowego, w którym dane mają wspierać nie tylko produkcję, ale również lepsze gospodarowanie zasobami i ograniczanie presji na środowisko.

Więcej o założeniach, modułach i możliwościach wykorzystania systemu EnviAgri można przeczytać w publikacji „Cyfrowy system wspomagania produkcji rolnej przyjaznej dla środowiska – założenia i cele projektu EnviAgri”, zamieszczonej w numerze 2/2026 czasopisma „Zagadnienia Doradztwa Rolniczego”.

Przeczytaj całą publikację!

Źródło: https://zdr.cdr.gov.pl/images/ZDR/2026/ZDR-2026-2-CYFROWY-SYSTEM-WSPOMAGANIA-PRODUKCJI-ROLNEJ-PRZYJAZNEJ-DLA-SRODOWISKA-ZALOZENIA-I-CELE-PROJEKTU-ENVIAGRI.pdf, „Cyfrowy system wspomagania produkcji rolnej przyjaznej dla środowiska” EnviAgri - Pomorski ODR