|

AgRI 2040 przybliża badania do gospodarstw

Dron spryskujacy pola.

Komisja Europejska przyjęła 8 września 2026 r. nowe strategiczne podejście do badań i innowacji w rolnictwie, leśnictwie, na obszarach wiejskich i w systemach żywnościowych. Składają się na nie dwa powiązane ramy: AgRI 2040 dla rolnictwa, leśnictwa i wsi oraz Food 2040 dla systemów żywnościowych.

Strategiczne podejście poprawi waloryzację finansowanych ze środków UE wyników badań i innowacji w zakresie nowych technologii wdrażanych na rynku oraz wzmocni powiązania między badaniami, innowacjami i przedsiębiorczością. Będzie wspierać startupy, zwiększanie skali i MŚP, a także rolników, leśników, przedsiębiorstwa spożywcze, naukowców, doradców, władze publiczne i inne podmioty w sektorze rolno-spożywczym.


AgRI 2040 ma połączyć badania na wczesnym etapie z testowaniem, upowszechnianiem i wdrożeniem rynkowym. Punktem wyjścia mają być problemy użytkowników, a nie sama dostępność technologii. Rolnicy, leśnicy, doradcy i mieszkańcy wsi zostali wskazani jako współtwórcy rozwiązań: pomagają definiować potrzebę, sprawdzają prototyp i oceniają warunki praktycznego zastosowania.

Osiem obszarów działania

Ramy obejmują osiem wstępnych obszarów: glebę, agroekosystemy, wodę i składniki pokarmowe; systemy uprawy, zdrowie roślin i rośliny białkowe; produkcję zwierzęcą, zdrowie i dobrostan; biogospodarkę; wielofunkcyjne lasy; usługi na obszarach wiejskich i wymianę pokoleniową; silniejsze łańcuchy rolno-spożywcze; cyfryzację, sztuczną inteligencję i robotykę.

Lista nie jest zamkniętym katalogiem konkursów. Ma służyć wspólnemu doprecyzowaniu potrzeb badawczych. Konferencja AgRI 2040 rozpoczęta 24 września 2026 r. w Brukseli obejmuje dziewięć sesji tematycznych i ma pomóc ukształtować przyszłe priorytety. Transmisje sesji są dostępne na stronie wydarzenia.

Połącz EPI, doradztwo i Living Labs

Strategia zapowiada silniejsze powiązanie programu Horyzont Europa ze Wspólną Polityką Rolną, w tym łączenie Living Labs z Grupami Operacyjnymi EPI. Taki układ może skrócić drogę od eksperymentu do praktyki: laboratorium lub projekt badawczy dostarcza metodę, gospodarstwo testuje ją w rzeczywistych warunkach, a doradca pomaga przełożyć wynik na zalecenie.

Dla polskich partnerów oznacza to potrzebę wcześniejszego budowania zespołów. Obok jednostki naukowej powinien znaleźć się użytkownik końcowy, doradca, podmiot zdolny do wdrożenia lub komercjalizacji oraz miejsce demonstracji. Ważne jest też ustalenie, kto będzie utrzymywał narzędzie, bazę danych lub usługę po zakończeniu finansowania.

Test powinien obejmować nie tylko skuteczność techniczną. Trzeba sprawdzić koszt dla użytkownika, potrzebne kompetencje, dostęp do serwisu, własność danych i zgodność z przepisami. Rozwiązanie, które działa w projekcie, ale wymaga niedostępnych części, stałego wsparcia wykonawcy albo danych o niejasnym statusie, może nie nadawać się do upowszechnienia.


AgRI 2040 będzie wdrażane w ramach Horyzontu Europa na lata 2028–2034 oraz odpowiednich części przyszłego Europejskiego Funduszu Konkurencyjności. Dokument wyznacza kierunek, ale nie rozstrzyga budżetu ani nie stanowi obecnie odrębnego naboru. Szczegółowe tematy i zasady pojawią się w przyszłych programach prac.


Źródło: Komisja Europejska – AgRI 2040; Komisja Europejska – komunikat z 8 września 2026 r.; Komisja Europejska – konferencja 24–25 września