W ramach działań Europejskj Sieci WPR opublikowano materiał podsumowujący doświadczenia związane z łączeniem podejścia LEADER z ekonomią społeczną w kontekście inicjatywy Rural Pact (Paktu na rzecz Obszarów Wiejskich).

Celem opracowania jest przedstawienie wniosków, przykładów dobrych praktyk oraz rekomendacji działań, które mogą wspierać rozwój obszarów wiejskich poprzez wykorzystanie potencjału ekonomii społecznej w ramach podejścia LEADER.

Podejście LEADER, jako instrument rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, umożliwia aktywne zaangażowanie lokalnych interesariuszy w procesy rozwojowe. Ekonomia społeczna natomiast odgrywa istotną rolę w przeciwdziałaniu wykluczeniu społecznemu, tworzeniu miejsc pracy oraz poprawie jakości życia mieszkańców obszarów wiejskich.

Synergia obu podejść sprzyja budowaniu bardziej odpornych, inkluzywnych i zrównoważonych społeczności lokalnych.

Analiza doświadczeń zgromadzonych w ramach Paktu na rzecz Obszarów Wiejskich wskazuje, że:

• wyzwania obszarów wiejskich mają charakter złożony i wymagają zintegrowanych działań, obejmujących m.in. dostęp do usług, rynku pracy i mieszkań,
• ekonomia społeczna może skutecznie uzupełniać niedobory rynku i usług publicznych, zwłaszcza w regionach peryferyjnych,
• istotne znaczenie ma wzmacnianie współpracy międzysektorowej oraz międzyterytorialnej,
• konieczne jest zwiększenie świadomości roli ekonomii społecznej zarówno na poziomie lokalnym, jak i europejskim,
• polityki publiczne powinny w większym stopniu uwzględniać specyfikę obszarów wiejskich oraz wspierać oddolne inicjatywy.

Wskazuje się również na potrzebę uproszczenia dostępu do finansowania oraz tworzenia sprzyjających ram prawnych dla rozwoju inicjatyw lokalnych.

W ramach inicjatyw prezentowanych przez Pakt na rzecz Obszarów Wiejskich wskazano szereg rozwiązań możliwych do wdrożenia na poziomie lokalnym, w tym:

• rozwój spółdzielczych form mieszkalnictwa,
• tworzenie wielofunkcyjnych centrów społecznych,
• rozwój usług mobilnych i lokalnych systemów wsparcia,
• inicjatywy w zakresie rolnictwa społecznego,
• działania na rzecz włączenia cyfrowego mieszkańców obszarów wiejskich.

Przykłady te pokazują, że odpowiednio wspierana ekonomia społeczna może przyczyniać się do zwiększenia spójności społecznej oraz aktywizacji lokalnych społeczności.

Wśród rekomendowanych działań wskazano m.in.:

• wzmacnianie roli lokalnych grup działania (LGD) jako animatorów rozwoju lokalnego,
• rozwój partnerstw lokalnych i sieci współpracy,
• lepsze powiązanie instrumentów WPR z inicjatywami ekonomii społecznej,
• promowanie innowacyjnych modeli świadczenia usług na obszarach wiejskich,
• uwzględnianie podejścia terytorialnego w projektowaniu polityk publicznych.

Działania realizowane w ramach Paktu na rzecz Obszarów Wiejskich tworzą przestrzeń do wymiany doświadczeń oraz wspólnego wypracowywania rozwiązań odpowiadających na potrzeby obszarów wiejskich w całej Unii Europejskiej.

Źródło: Europejska Sieć WPR