LEADER/ Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS) wspierany ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), jest jedną z interwencji Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.

Interwencja I. 13.1 — LEADER / Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS) ukierunkowana jest na budowanie lokalnej tożsamości bazującej na aktywizacji społecznej i przy wykorzystaniu miejscowych zasobów w sposób zapewniający najlepsze zaspokojenie potrzeb społeczności wiejskich, w tym poprzez wykorzystanie wiedzy, innowacji i rozwiązań cyfrowych.

Zakresy wsparcia interwencji obejmują:

1. Rozwój przedsiębiorczości, w tym rozwój biogospodarki lub zielonej gospodarki w szczególności:
      a) podejmowanie pozarolniczej działalności gospodarczej przez osoby fizyczne,
      b) rozwijanie pozarolniczej działalności gospodarczej.
2. Rozwój pozarolniczych funkcji małych gospodarstw rolnych w zakresie tworzenia lub rozwoju:
      a) gospodarstw agroturystycznych,
      b) zagród edukacyjnych,
      c) gospodarstw opiekuńczych.
3. Rozwój współpracy poprzez tworzenie lub rozwijanie krótkich łańcuchów żywnościowych.
4. Przygotowanie koncepcji inteligentnej wsi.
5. Poprawa dostępu do małej infrastruktury publicznej.

6. Kształtowanie świadomości obywatelskiej z poniższych obszarów:
   a) zrównoważonego rolnictwa,
   b) gospodarki rolno-spożywczej,
   c) zielonej gospodarki lub biogospodarki,
   d) wsparcia rozwoju wiedzy i umiejętności w zakresie innowacyjności, cyfryzacji lub przedsiębiorczości,
   e) wsparcie wzmocnienia odporności cywilnej lokalnych społeczności,
   f) wsparcie działań na rzecz walki z dezinformacją,
   g) wzmacniania programów edukacji liderów życia publicznego lub społecznego,
   h) przeciwdziałania zmianom klimatycznym,
   i) promocji ekonomii społecznej.

7. Włączenie społeczne seniorów, ludzi młodych lub osób w niekorzystnej sytuacji.
8. Ochrona dziedzictwa kulturowego lub przyrodniczego polskiej wsi.
9. Przygotowanie projektów partnerskich.

W ramach wdrożenia interwencji LEADER przyjęto 2 komponenty:

1. Wdrażanie LSR - Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju, w tym: projekty grantowe i operacje własne Lokalnych Grup Działania (LGD) oraz projekty współpracy,
2. Zarządzanie LSR - Zarządzanie lokalnymi strategiami rozwoju i animacja.

W Polsce wybrano 297 lokalnych strategii rozwoju do realizacji przez lokalne grupy działania w ramach Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023-2027 oraz 10 programów regionalnych w perspektywie 2021-2027.

Instrument RLKS jest wdrażany w dziesięciu województwach: kujawsko-pomorskim, lubuskim, małopolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim, z wykorzystaniem środków nie tylko z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ale również z funduszy polityki spójności: Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego PLUS.

Tworzenie lokalnego partnerstwa, zwanego LOKALNĄ GRUPĄ DZIAŁANIA (LGD), jest oryginalną i ważną cechą podejścia LEADER. LGD to rodzaj partnerstwa terytorialnego powstałego jako oddolna inicjatywa, zrzeszająca przedstawicieli lokalnych organizacji z sektora publicznego, prywatnego i pozarządowego oraz mieszkańców działających na rzecz lokalnej społeczności. LGD jako forum uczestnictwa obywateli na swoim obszarze pełni kilka funkcji:

• doradztwa w zakresie finansowania,
• jednostki tworzącej sieci kontaktów, oraz
• biznesu innowacji społecznych.