ENG
Facebook KSOW+ 
Pszczoły kojarzą się najczęściej z miodem, ale dla rolnictwa ich najważniejsza praca odbywa się nie w ulu, lecz na polu, w sadzie i na plantacji. To właśnie zapylanie decyduje o tym, czy wiele roślin prawidłowo zawiąże owoce i nasiona. Bez obecności owadów zapylających produkcja wielu gatunków byłaby mniej stabilna, a plony mogłyby być niższe i gorszej jakości.
Światowy Dzień Pszczół, obchodzony 20 maja, jest więc dobrą okazją, by przypomnieć, że te niewielkie owady mają realne znaczenie gospodarcze. Ich praca wpływa nie tylko na sadowników czy producentów warzyw, ale również na cały krajobraz rolniczy. Tam, gdzie zapylaczy jest więcej, łatwiej utrzymać bioróżnorodność, naturalną równowagę i lepsze warunki dla upraw.
Nie tylko pszczoła miodna
Najbardziej znana jest pszczoła miodna, ale nie ona jedna pracuje na rzecz rolnictwa. W Polsce występuje około 500 gatunków dzikich zapylaczy. Wśród nich są trzmiele, motyle, muchówki czy osy. Część z nich zapyla rośliny w warunkach, w których pszczoła miodna jest mniej aktywna, np. przy niższej temperaturze lub gorszej pogodzie.
To ważne szczególnie w sadach, na plantacjach jagodowych, w uprawach warzyw i roślin nasiennych. Zapylacze wspierają produkcję jabłek, wiśni, czereśni, truskawek, rzepaku, ogórków, dyni czy wielu innych gatunków. Ich obecność oznacza więc nie tylko korzyść przyrodniczą, ale także konkretną wartość dla gospodarstwa.
Pszczoły pracują cały sezon
Jedna pszczoła w ciągu dnia może odwiedzić bardzo wiele kwiatów, przenosząc pyłek między roślinami. Dla rolnika efekt tej pracy widoczny jest później w sadzie, na polu lub w szklarni – w lepszym zawiązaniu owoców, bardziej wyrównanym plonie i wyższej jakości produkcji.
Dlatego pszczoły warto traktować jak naturalnych pomocników gospodarstwa. Nie wymagają faktury, paliwa ani części zamiennych, ale potrzebują bezpiecznych warunków do życia: pokarmu, schronienia i ochrony przed nieprawidłowo stosowaną chemią.
Jak chronić pszczoły w gospodarstwie?
Ochrona zapylaczy nie musi oznaczać dużych inwestycji. Często zaczyna się od prostych decyzji podejmowanych podczas codziennej pracy w gospodarstwie:
- nie wykonywać oprysków w czasie oblotu pszczół,
- unikać zabiegów na kwitnących roślinach, jeśli mogą zagrażać owadom,
- prowadzić opryski wieczorem lub po zakończeniu aktywności zapylaczy,
- stosować wyłącznie środki ochrony roślin dopuszczone do obrotu,
- dokładnie czytać etykiety preparatów i przestrzegać okresów prewencji,
- wysiewać rośliny miododajne i utrzymywać pasy kwietne,
- zostawiać miedze, zadrzewienia i fragmenty naturalnej roślinności,
- nie wypalać traw i resztek roślinnych, bo są miejscem życia wielu owadów.
Współpraca między rolnikami i pszczelarzami ma także znaczenie, informacja o lokalizacji pasiek, terminach kwitnienia upraw i planowanych zabiegach może ograniczyć ryzyko zatruć pszczół.
Małe owady, duża odpowiedzialność
Pszczoły i inne zapylacze są częścią systemu produkcji żywności. Ich ochrona to nie tylko temat ekologiczny, ale również praktyczny element prowadzenia gospodarstwa. Od liczby i kondycji zapylaczy zależy jakość wielu plonów, opłacalność części upraw oraz stabilność produkcji.
Światowy Dzień Pszczół przypomina więc, że troska o te owady nie powinna kończyć się na jednym dniu w kalendarzu. Dla rolnictwa najważniejsze jest to, aby ochrona zapylaczy była obecna przez cały sezon wegetacyjny.
Dowiedz się więcej o pszczelarstwie
Osoby zainteresowane tematyką pszczół, pszczelarstwa i ochrony zapylaczy zachęcamy do odwiedzania zakładki „Pszczelarstwo” na portalu KSOW+. Zebrano tam informacje dotyczące m.in. zakładania pasieki, roślin miododajnych, chorób pszczół, produktów pszczelich oraz współpracy rolników i pszczelarzy. To miejsce dla wszystkich, którzy chcą poszerzać wiedzę o znaczeniu pszczół w rolnictwie, poznawać praktyczne rozwiązania i korzystać z materiałów wspierających rozwój pszczelarstwa.