Publikacja „Podsumowanie zadań badawczych w zakresie rolnictwa ekologicznego prowadzonych w 2025 r.”, przygotowana przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Radomiu, ma charakter przekrojowy i przedstawia różne obszary badań prowadzonych na rzecz rolnictwa ekologicznego. Obejmuje m.in. rynek żywności ekologicznej, produkcję zwierzęcą, krajowe źródła białka paszowego, wykorzystanie sorgo i trawy sudańskiej w żywieniu bydła, a także zagadnienia dotyczące upraw polowych, sadownictwa, warzywnictwa i produkcji ekologicznego materiału siewnego. 

---

Znalazły się również tematy związane z ochroną roślin oleistych, ograniczaniem ryzyka zanieczyszczenia upraw ekologicznych środkami niedozwolonymi, ekologiczną uprawą sadzeniaków ziemniaka, odchwaszczaniem z wykorzystaniem nowoczesnych maszyn oraz metodami ochrony roślin jagodowych i sadowniczych. Dzięki temu opracowanie może być traktowane jako praktyczny przegląd aktualnych kierunków badań wspierających rozwój gospodarstw ekologicznych i doradztwa rolniczego.

Pobierz broszurę [strona CDR w Brwinowie]

Produkcja ekologiczna opiera się na zasadach zrównoważonego rozwoju, właściwym płodozmianie, naturalnych metodach wspierania żyzności gleby, doborze odpornych gatunków roślin i ras zwierząt oraz ograniczaniu stosowania środków niedozwolonych w tym systemie. Jednocześnie prowadzenie gospodarstwa ekologicznego wiąże się z dużym nakładem pracy, koniecznością systematycznej kontroli i potrzebą podejmowania decyzji opartych na aktualnej wiedzy.

---

Z tego względu badania prowadzone na rzecz rolnictwa ekologicznego mają duże znaczenie praktyczne. Pozwalają sprawdzać rozwiązania, które mogą być wykorzystywane w gospodarstwach, doradztwie rolniczym, przetwórstwie oraz działaniach wspierających rozwój rynku żywności ekologicznej.

Jednym z tematów ujętych w publikacji była analiza wartości rynku produktów ekologicznych w Polsce. Badanie objęło zarówno uczestników rynku, czyli przetwórców, dystrybutorów i detalistów, jak również reprezentatywną próbę konsumentów. Oszacowano, że wartość detalicznego rynku żywności ekologicznej w Polsce w 2024 r. wyniosła 2,14 mld zł. Największy udział miały mleko i jego przetwory, żywność dla niemowląt i małych dzieci, owoce, warzywa oraz produkty zbożowe.

---

Wyniki pokazują także, że konsumenci coraz częściej deklarują zwiększanie zakupów żywności ekologicznej. Jednocześnie główną barierą pozostaje cena, a także ograniczona dostępność niektórych kategorii produktów, m.in. ryb, dań gotowych, mięsa i jego przetworów, zamienników produktów pochodzenia zwierzęcego oraz pieczywa.

W publikacji omówiono również badania dotyczące ekologicznej produkcji zwierzęcej. Jednym z kierunków było wykorzystanie wysokobiałkowych komponentów paszowych, takich jak ekstrudowane nasiona soi, bobik i groch, w żywieniu trzody chlewnej oraz drobiu. Badania te są ważne z punktu widzenia poszukiwania krajowych źródeł białka paszowego i ograniczania zależności od importowanych komponentów.

---

Opracowanie wskazuje także na prace dotyczące higieny i profilaktyki w ekologicznym chowie brojlerów. W badaniach analizowano m.in. wykorzystanie lokalnych bakterii kwasu mlekowego w przygotowaniu paszy i środowiska chowu. Takie rozwiązania mogą wspierać dobrostan zwierząt, jakość mięsa oraz ograniczanie potrzeby stosowania środków chemicznych.

Kolejnym obszarem badań było również wykorzystanie sorgo i trawy sudańskiej w ekologicznym chowie bydła opasowego, szczególnie w gospodarstwach narażonych na okresowe niedobory wody i pasz objętościowych. W warunkach coraz częściej występującej suszy glebowej poszukiwanie roślin lepiej znoszących niedobory wody staje się jednym z praktycznych kierunków wspierania odporności gospodarstw. Badania obejmowały m.in.

• ocenę składu chemicznego zielonek,
• przyrostów masy ciała bydła,
• jakości mięsa oraz możliwości wykorzystania tych roślin w żywieniu zwierząt utrzymywanych w systemie ekologicznym.

Opracowanie CDR Oddział w Radomiu może być przydatne dla rolników ekologicznych, doradców rolniczych, jednostek naukowych, szkół rolniczych oraz wszystkich osób zainteresowanych rozwojem produkcji ekologicznej. Zebrane streszczenia badań pokazują zarówno aktualne wyzwania sektora, jak i możliwe kierunki działań: od poprawy dostępności żywności ekologicznej, przez rozwój krajowych pasz wysokobiałkowych, po wdrażanie nowych metod ochrony roślin i rozwiązań wspierających produkcję ekologiczną.

---

Publikacja potwierdza, że rozwój rolnictwa ekologicznego wymaga współpracy nauki, doradztwa i praktyki rolniczej. Wyniki badań mogą wspierać podejmowanie decyzji w gospodarstwach, rozwój innowacyjnych technologii oraz lepsze wykorzystanie potencjału polskiego rolnictwa ekologicznego.