Gospodarstwo „Sopki Stopki”, prowadzone przez Jana Stopkę w miejscowości Cięcina na Żywiecczyźnie (woj. Śląskie), należy do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych i stanowi przykład połączenia tradycyjnej hodowli ze zrównoważonym rozwojem, edukacją ekologiczną oraz ochroną regionalnego dziedzictwa kulturowego.

Główną działalnością gospodarstwa jest kulturowy wypas Polskiej Owcy Górskiej na okolicznych polanach oraz Hali Lipowskiej (Beskid Żywiecki, 1324 m n.p.m.). Pastwiska o powierzchni 170 ha zapewniają wyżywienie dla 450 owiec. Zwierzęta wspierają lokalną bioróżnorodność oraz realizację projektu „Kwietne Łąki”, którego celem jest ochrona zasobów wodnych poprzez wykaszanie terenów w pobliżu ujęć wody oraz zbieranie powstałej w ten sposób zielonej biomasy. Obszary objęte projektem są stale monitorowane, aby zapewnić całkowite zaprzestanie prac rolniczych, hodowlanych i budowlanych. Ekstensywnie hodowane w gospodarstwie jest również bydło mięsne rasy highland cattle (20 matek z rocznym przychówkiem), a produkowana wołowina i jagnięcina trafia do renomowanych restauracji w kraju.

W ramach tradycyjnej gospodarki szałaśniczo-pasterskiej w gospodarstwie powstają osypki, redykołki, bundz oraz żętyca wytwarzana w bacówce. Nadwyżki mleka owczego i krowiego są przetwarzane w małej serowarni działającej w ramach RHD, a powstałe produkty zdobyły uznanie zarówno lokalnych mieszkańców, jak i turystów.

Właściciel gospodarstwa aktywnie działa na rzecz ochrony i promocji dziedzictwa Beskidu Żywieckiego, ze szczególnym uwzględnieniem kultury pasterskiej i ekologii. Założył Fundację Górom, której celem jest ocalenie tradycji góralskich. Fundacja organizuje warsztaty rzemieślnicze, festiwale folklorystyczne oraz wydarzenia edukacyjne, umożliwiając turystom poznanie lokalnej kultury i górali beskidzkich.

Działania gospodarstwa i fundacji zostały docenione w 2023 roku, kiedy „Sopki Stopki” zdobyły I miejsce w XXIII Edycji Ogólnopolskiego Konkursu „Sposób na Sukces” w kategorii inicjatywy społeczne, wyróżniając się jako najlepsza inicjatywa wspierająca przedsiębiorczość na obszarach wiejskich.

„Sopki Stopki” to nowoczesne gospodarstwo demonstracyjne, łączące tradycję pasterską, zrównoważoną produkcję rolno-hodowlaną, edukację ekologiczną oraz ochronę dziedzictwa kulturowego. Jest miejscem inspirującym, edukującym i integrującym społeczność lokalną, stanowiąc wzór dla innych gospodarstw na terenach górskich.

Więcej informacji o gospodarstwie, w tym również galeria zdjęć, dostępne są na stronie internetowej Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych — otwórz.

 Źródło zdjęcia: KSGD