W dniach 15-17 czerwca w Bydgoszczy, Wojnowie i Śmielinie odbyła się międzynarodowa wizyta studyjna pt: „Robotyka i sztuczna inteligencja” (Robotics and artificial intelligence) organizowana przez Europejską Sieć Wspólnej Polityki Rolnej (EU CAP Network – EIP-AGRI SF) we współpracy z CDR Brwinów. Celem wydarzenia była wymiana wiedzy, doświadczeń oraz mapowanie wspólnych wyzwań i rozwiązań w zakresie wdrażania zaawansowanych technologii, sztucznej inteligencji oraz robotyzacji w rolnictwie państw członkowskich UE.

Oficjalną część merytoryczną wydarzenia otworzył Krzysztof Janiak – zastępca Dyrektora Departamentu Transferu Wiedzy i Spraw Społecznych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz dr inż. Aleksander Bomberski, reprezentujący Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie oraz Krajową Sieć Obszarów Wiejskich (KSOW+)

Słowa powitalne w pierwszym dniu wizyty obok Krzysztofa Janiaka z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz przedstawicieli Komisji Europejskiej – Marty Iglesias i Mariusza Łęgowskiego z DG AGRI pozwoliły na zarysowanie strategicznego kontekstu spotkania. Została podkreślona kluczowa rola Polski oraz struktur KSOW+ (ze szczególnym uwzględnieniem sieci brokerów innowacji) jako aktywnego lidera i koordynatora procesów cyfryzacji i transferu innowacji w rolnictwie w skali europejskiej.

Wydarzenie zgromadziło wyselekcjonowaną grupę ekspertów, naukowców, rolników oraz liderów innowacji z całej Europy wprowadzających rozwiązania z zakresu sztucznej inteligencji i robotyzacji w rolnictwie. W wizycie studyjnej wzięli udział reprezentanci projektów realizowanych w ramach Grup Operacyjnych EIP-AGRI z 8 różnych państw członkowskich Unii Europejskiej, co zapewniło bardzo szeroką perspektywę wymiany doświadczeń. Wśród reprezentowanych krajów znalazły się: Polska, Niemcy, Grecja, Estonia, Finlandia, Rumunia, Włochy oraz Szwecja.

Wyjątkowo silną grupę stanowili delegaci z Niemiec, którzy przywieźli ze sobą doświadczenia z realizacji aż pięciu nowatorskich projektów, takich jak aimGrassland (wykorzystujący AI do ochrony bioróżnorodności łąk), HanfWert (inteligentny system oceny jakości konopi włóknistych), ProcessPig (cyfrowa analiza zachowań zwierząt w chlewniach) oraz zaawansowane systemy automatyzacji cięcia winorośli (Laser:viticulture). Kolejnym krajem o bardzo licznej i aktywnej reprezentacji była Finlandia. Fińscy eksperci zaprezentowali innowacyjne zastosowania chatbotów i sztucznej inteligencji w sektorze hodowli koni (CareCompanion-chatbot, The artificial intelligence for stables) oraz pionierskie wykorzystanie dronów opryskowych napędzanych algorytmami AI do ochrony upraw leśnych przed dziką zwierzyną (Preventing elk damage).

Kraje bałtyckie i skandynawskie reprezentowane były przez Estonię z projektem cyfryzacji i optymalizacji energetycznej suszarni ziarna (A smart grain dryer system) oraz Szwecję z rozwiązaniami z zakresu wielozadaniowych platform robotycznych w sadownictwie (Site and sensor based precision control of farming). Z południa Europy przybyli eksperci z Grecji, realizujący projekt ARCADIAN skupiony wokół zautomatyzowanego planowania i teledetekcji sadów orzechowych, oraz z Włoch z inicjatywą MERIDIES dedykowaną wypasowi górskiemu i uczeniu maszynowemu w ochronie ekosystemów. Europę Środkowo-Wschodnią, poza Polską, reprezentowała Rumunia z autonomiczną platformą rolniczą ROBO-FERMIER działającą w ekologicznych sadach owocowych. Polskę jako kraj gospodarza reprezentowali liderzy projektów SFC-FTF oraz Rolnictwo 4.0.

Oprócz bezpośrednich wykonawców projektów, w spotkaniach aktywnie uczestniczyli wysocy urzędnicy Komisji Europejskiej z Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich (DG AGRI) – Marta Iglesias oraz Mariusz Łęgowski. Za realizację wydarzenia odpowiadał zespół organizacyjny z ramienia unijnej jednostki wsparcia Support Facility for Innovation & Knowledge exchange (EIP-AGRI SF). Interdyscyplinarny skład osobowy zapewnił unikalną synergię wiedzy z zakresu agronomii, inżynierii maszynowej, teledetekcji oraz programowania, co bezpośrednio przełożyło się na wysoką efektywność dyskusji.

Program wydarzenia został tak zaplanowany aby angażować uczestników do aktywnej wymiany wiedzy, łącząc pokazy terenowe z intensywną pracą warsztatową.

Pierwszy dzień obejmował praktyczne pokazy nowoczesnych technologii (16 czerwca)

• Wizyta w Grupie Operacyjnej EIP-AGRI 'SFC-FTF' (Wojnowo): Uczestnicy szczegółowo zapoznali się z innowacyjnym systemem zarządzania uprawami ze szczególnym uwzględnieniem ochrony bioróżnorodności gleb oraz optymalizacji pracy maszyn. Zgodnie z załączoną dokumentacją fotograficzną (Wykład 1.jpg), sesja ta obejmowała eksperckie prezentacje multimedialne na temat bioróżnorodności gleby oraz praktyczną prezentację systemów zarządzania informacją rolniczą (FMIS).
• Wizyta w Grupie Operacyjnej 'Agriculture 4.0' (Śmielin): Druga część dnia upłynęła pod znakiem pokazów polowych. Uczestnicy mieli okazję zobaczyć na żywo innowacje technologiczne zaaplikowane bezpośrednio do maszyn uprawowych Mzuri pro-till oraz ich pełną integrację z cyfrową platformą Mzuri (Wizyta studyjna 1.jpg).

Drugi dzień (17 czerwca) w całości poświęcono sesjom stolikowym i moderacji wizualnej w Bydgoszczy. Uczestnicy w bardzo dynamiczny sposób, przy użyciu metodologii burzy mózgów i mapowania myśli na tablicach, identyfikowali obszary do przyszłej międzynarodowej współpracy.

Ważnym punktem była prezentacja przedstawiciela Komisji Europejskiej - Marty Iglesias z DG AGRI, która omówiła ścieżki sieciowania oraz nowe możliwości finansowania innowacji w ramach programów Wspólnej Polityki Rolnej oraz Horyzontu Europa.

Doskonałym uzupełnieniem agendy było wystąpienie Bożeny Podlaskiej, reprezentującej Krajowy Punkt Kontaktowego Programów Badawczych UE w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Ekspertka szczegółowo omówiła mechanizmy oraz nadchodzące nabory wniosków w programie Horyzont Europa, wskazując na konkretne możliwości budowania synergii i partnerstw międzynarodowych dla rolniczych Grup Operacyjnych. Prezentacja ta wywołała ożywioną dyskusję podczas dedykowanej sesji Q&A.

Wizyta studyjna zakończyła się pełnym sukcesem organizacyjnym i merytorycznym, co znalazło odzwierciedlenie w oficjalnych podsumowaniach i ankietach zwrotnych uczestników. Międzynarodowa delegacja niezwykle wysoko oceniła stopień zaawansowania technologicznego obu wizytowanych Grup Operacyjnych. Polski park maszynowy (Mzuri) oraz autorskie systemy informatyczne zostały uznane za wzorcowe przykłady Rolnictwa 4.0 w UE. Eksperci z całej Europy podkreślali, że proces moderacji spotkań był wyjątkowo dynamiczny. Zamiast tradycyjnych, monotonnych wykładów, spotkanie miało charakter wysoce interaktywny, angażujący i – co najważniejsze – produktywny, kończąc się zarysowaniem konkretnych tematów pod przyszłe, międzynarodowe konsorcja badawczo-wdrożeniowe.