W dniu 28 kwietnia 2026 r. w Narodowym Instytucie Kultury i Dziedzictwa Wsi w Warszawie odbyło się I posiedzenie Grupy Tematycznej ds. wymiany wiedzy i innowacji w ramach systemu AKIS (GT AKIS). Spotkanie zgromadziło przedstawicieli administracji publicznej, nauki, doradztwa rolniczego, organizacji branżowych, szkół rolniczych oraz praktyków rolnictwa, którzy wspólnie dyskutowali o kierunkach rozwoju systemu transferu wiedzy i innowacji w polskim rolnictwie.

Posiedzenie otworzył Marcin Tomaszewski – Dyrektor Departamentu Transferu Wiedzy i Spraw Społecznych MRiRW, reprezentujący Podsekretarza Stanu Adama Nowaka. W swoim wystąpieniu podkreślił znaczenie współpracy pomiędzy nauką, doradztwem oraz praktyką rolniczą dla skutecznego wdrażania innowacyjnych rozwiązań do gospodarstw rolnych. Zwrócił również uwagę na historyczne znaczenie miejsca obrad dla rozwoju polskiej wsi i rolnictwa.

Następnie głos zabrał Marcin Oszańca – Dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, który podkreślił, że efektywny transfer wiedzy jest jednym z kluczowych elementów zwiększania konkurencyjności i opłacalności produkcji rolnej. Wskazał także na rolę Grupy Tematycznej ds. AKIS jako platformy współpracy i wymiany doświadczeń pomiędzy podmiotami zaangażowanymi w rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich.

Część merytoryczną spotkania poprowadził dr inż. Aleksander Bomberski – Kierownik Działu Innowacji w Rolnictwie CDR w Brwinowie oraz moderator posiedzenia. Przedstawił on cele i zadania GT AKIS, podkreślając, że Grupa pełni funkcję opiniodawczo-doradczą w zakresie funkcjonowania systemu AKIS w Polsce. Jej działalność ma wspierać budowę skutecznych mechanizmów współpracy pomiędzy administracją, nauką, szkołami branżowymi, doradztwem, organizacjami pozarządowymi, agrobiznesem oraz praktyką rolniczą.

W trakcie prezentacji omówiono również podstawy prawne funkcjonowania GT AKIS oraz główne zadania Grupy, do których należą m.in. monitorowanie współpracy pomiędzy podmiotami systemu AKIS, identyfikowanie barier utrudniających transfer wiedzy i wdrażanie innowacji oraz rekomendowanie działań wspierających rozwój systemu w ramach Planu Strategicznego WPR 2023–2027 i KSOW+.

Kolejnym punktem programu była prezentacja dotycząca wsparcia systemu AKIS w Polsce i Unii Europejskiej, którą przedstawił Krzysztof Janiak – Zastępca Dyrektora Departamentu Transferu Wiedzy i Spraw Społecznych MRiRW. Omówiono rolę systemu AKIS jako sieci współpracy i wymiany wiedzy pomiędzy rolnikami, naukowcami, doradcami, przedsiębiorcami i administracją publiczną.

W prezentacji podkreślono mocne strony polskiego systemu AKIS, takie jak rozwinięty system badań rolniczych, doradztwa i edukacji oraz wysoki poziom zaufania rolników do doradców. Zaprezentowano również działania realizowane w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014–2020 oraz instrumenty wsparcia przewidziane w Planie Strategicznym WPR 2023–2027 i programie Horyzont Europa.

Istotnym elementem spotkania była prezentacja dotycząca roli doradztwa rolniczego i KSOW+ we wspieraniu systemu AKIS. Dr inż. Aleksander Bomberski przedstawił strukturę publicznego doradztwa rolniczego oraz działania realizowane przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie na rzecz budowy współpracy pomiędzy światem nauki a praktyką rolniczą.

Szczególną uwagę poświęcono znaczeniu Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich Plus (KSOW+) jako platformy wymiany doświadczeń i budowania partnerstw pomiędzy samorządami, jednostkami doradztwa rolniczego, organizacjami pozarządowymi, szkołami, przedsiębiorcami i rolnikami. Podkreślono także rolę gospodarstw demonstracyjnych jako skutecznego narzędzia praktycznego transferu wiedzy „od praktyki do praktyki”.

Podczas posiedzenia przedstawiono również projekty realizowane w ramach programu Horyzont Europa, w tym EU-FarmBook, modernAKIS oraz Soil-X-Change. Leszek Żukowski zaprezentował założenia projektu EU-FarmBook, którego celem jest stworzenie ogólnodostępnej platformy zawierającej wiarygodne materiały dla rolników, leśników i doradców. Omówiono funkcjonalności platformy, obejmujące m.in. wielojęzyczny dostęp, rozbudowaną wyszukiwarkę oraz możliwość publikowania dokumentów, filmów, podcastów czy aplikacji mobilnych.

W dalszej części omówiono projekt modernAKIS, którego celem jest wzmacnianie potencjału organizacyjnego i systemowego uczestników AKIS w państwach członkowskich UE oraz rozwój współpracy w ramach krajowych i międzynarodowych Wspólnot Praktyków. Wskazano również cele projektu Soil-X-Change, tj. wspieranie wymiany wiedzy pomiędzy rolnikami, naukowcami, doradcami i decydentami, upowszechnianie dobrych praktyk dotyczących zdrowia gleby i zrównoważonego rolnictwa, tworzenie europejskiej sieci współpracy w zakresie zarządzania glebą, wdrażanie praktycznych i gotowych do zastosowania rozwiązań dla gospodarstw rolnych oraz wspieranie transformacji ekologicznej i odporności rolnictwa na zmiany klimatu.

Ważnym punktem obrad było przyjęcie Regulaminu GT AKIS. Po omówieniu zapisów dokumentu uczestnicy przeprowadzili głosowanie, w wyniku którego Regulamin został przyjęty zdecydowaną większością głosów.

Dużym zainteresowaniem uczestników cieszyła się część dyskusyjna moderowana przez Ewę Grodzką, naczelnika w Departamencie Transferu i Spraw Społecznych MRiRW. Rozmowy dotyczyły przede wszystkim współpracy pomiędzy podmiotami systemu AKIS, skutecznego rozpowszechniania innowacji oraz możliwości wdrażania nowych technologii w gospodarstwach rolnych.

Uczestnicy zwracali uwagę na znaczenie odpowiedniego doboru partnerów w projektach innowacyjnych, potrzebę wzmacniania partnerstw publiczno-prywatnych oraz konieczność zapewnienia finansowania działań związanych z dalszym upowszechnianiem rezultatów projektów po zakończeniu badań. Podkreślano również rolę mediów, nowoczesnych kanałów komunikacji internetowej oraz wydarzeń branżowych jako ważnych narzędzi transferu wiedzy.

W trakcie dyskusji wielokrotnie wskazywano na znaczenie Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych oraz współpracy pomiędzy Ośrodkami Doradztwa Rolniczego a szkołami i Branżowymi Centrami Umiejętności. Uczestnicy podkreślali także potrzebę szerszej edukacji społeczeństwa w zakresie nowoczesnego rolnictwa i biotechnologii.

Na zakończenie spotkania Krzysztof Janiak zaproponował organizację kolejnego posiedzenia GT AKIS jesienią 2026 r. Dr inż. Aleksander Bomberski zachęcił członków Grupy do zgłaszania propozycji tematów przekrojowych i obszarów wymagających pogłębionej analizy podczas kolejnych spotkań.

Podsumowując obrady, Dyrektor Departamentu Transferu i Spraw Społecznych w MRiRW – Marcin Tomaszewski oraz jego zastępca – Krzysztof Janiak, podziękowali wszystkim uczestnikom za aktywny udział oraz zaangażowanie w rozwój systemu AKIS w Polsce. Podkreślono, że skuteczny transfer wiedzy i innowacji wymaga ścisłej współpracy wszystkich uczestników systemu – od nauki i doradztwa po praktykę rolniczą i agrobiznes.