W dobie rosnących oczekiwań konsumentów wobec jakości żywności oraz presji na ograniczanie strat produkcyjnych i emisji gazów cieplarnianych, sektor przetwórstwa owoców miękkich staje przed koniecznością wdrażania nowoczesnych, zrównoważonych rozwiązań technologicznych. Odpowiedzią na te wyzwania jest projekt realizowany przez Grupę Operacyjną SoundBerry, którego celem jest opracowanie i wdrożenie innowacyjnej technologii mrożenia owoców z wykorzystaniem fal akustycznych.

Uprawa i przetwórstwo owoców jagodowych, takich jak maliny czy truskawki, stanowią szczególne wyzwanie technologiczne. Ze względu na wysoką zawartość wody i delikatną strukturę, owoce te są szczególnie  wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne oraz zakażenia mikroorganizmami w czasie transportu i magazynowania. W tradycyjnym systemie produkcji duża część zbiorów ulega degradacji zanim trafi do chłodni, co skutkuje stratami sięgającymi nawet 30% surowca.

Projekt SoundBerry zakłada zmianę tego modelu poprzez zastosowanie kontenerów chłodniczych zlokalizowanych bezpośrednio w gospodarstwach lub w ich sąsiedztwie. Dzięki temu owoce trafiają do procesu mrożenia natychmiast po zbiorze, co znacząco ogranicza ryzyko utraty jakości i pozwala na zachowanie świeżości oraz wartości odżywczych surowca.

Kluczowym elementem technologii opracowywanej w ramach projektu jest wykorzystanie fal akustycznych wspomagających proces mrożenia. Wibracje dźwiękowe oddziałują na strukturę wody w komórkach owocu, umożliwiając kontrolowanie procesu krystalizacji. W rezultacie powstają drobniejsze i bardziej jednorodne kryształki lodu, co minimalizuje uszkodzenia tkanek roślinnych. Dzięki temu mrożone owoce zachowują swój kształt, kolor, aromat i konsystencję, a po rozmrożeniu są porównywalne jakościowo z owocami świeżymi.

W porównaniu z konwencjonalną metodą IQF (Individual Quick Freezing), technologia akustycznego wspomagania mrożenia pozwala na uzyskanie produktów o:

• wyższej jakości sensorycznej,
• mniejszym wycieku wody po rozmrożeniu,
• lepszej jakości mikrobiologicznej,
• oraz zachowanej zawartości witaminy C.

Innowacja SoundBerry obejmuje również elementy cyfryzacji produkcji rolniczej. Projekt przewiduje integrację procesu mrożenia z systemem zarządzania opartym na danych z automatycznych stacji pogodowych. Dane dotyczące temperatury, wilgotności gleby i warunków atmosferycznych pozwalają rolnikowi określić optymalny moment zbioru owoców.

Zintegrowana aplikacja mobilna umożliwia zdalne monitorowanie i sterowanie parametrami chłodzenia w kontenerze, co pozwala na precyzyjne zarządzanie procesem w czasie rzeczywistym. Rozwiązanie to zwiększa efektywność operacyjną, ogranicza ryzyko błędów ludzkich i umożliwia szybkie reagowanie na zmiany warunków środowiskowych.

Wdrożenie technologii opracowanej przez SoundBerry przynosi wymierne korzyści zarówno ekonomiczne, jak i ekologiczne. Dzięki ograniczeniu transportu owoców do chłodni (z codziennego do zaledwie jednego w tygodniu) oraz znacznemu skróceniu czasu między zbiorem a mrożeniem, możliwe jest:

• zmniejszenie strat produkcyjnych
• redukcja emisji CO₂ o ponad 270 ton rocznie,
• oraz obniżenie energochłonności procesu chłodzenia z 375 kWh/t do 172 kWh/t.

Takie parametry oznaczają istotne ograniczenie śladu węglowego w produkcji rolnej, co wpisuje się w cele Europejskiego Zielonego Ładu oraz strategii „Od pola do stołu”.

Projekt SoundBerry przyczynia się do podniesienia konkurencyjności polskich gospodarstw rolnych i przetwórców owoców miękkich, wprowadzając na rynek innowacyjny produkt o ysokiej jakości sensorycznej i odżywczej. Mrożone truskawki i maliny powstałe w oparciu o tę technologię zachowują świeży smak i strukturę, co otwiera nowe możliwości zarówno dla rynku detalicznego, jak i dla producentów przetworów.

Szczegółowe informacje o projekcie dostępne są w naszej bazie polskich Grup Operacyjnych EPI — otwórz.