Gospodarstwo Pana Maksymiliana Mencel, zlokalizowane w województwie śląskim w miejscowości Mikołów, stanowi przykład ekologicznej produkcji roślinnej i zwierzęcej prowadzonej w warunkach aglomeracji miejskiej. Obiekt należy do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych i łączy funkcje produkcyjne, edukacyjne oraz demonstracyjne.
Produkcja roślinna i zwierzęca
Gospodarstwo obejmuje około 20 ha gruntów ornych i użytków zielonych, z czego część stanowią grunty własne, a pozostałe dzierżawione. W strukturze upraw dominują zboża, rośliny bobowate, w tym łubin i seradela, a także mieszanki traw i pastwiska wykorzystywane do żywienia zwierząt.
Produkcja roślinna ukierunkowana jest przede wszystkim na zapewnienie bazy paszowej dla zwierząt utrzymywanych w gospodarstwie. Stosowane są praktyki takie jak międzyplony ozime, zróżnicowany płodozmian oraz nawożenie organiczne, co sprzyja utrzymaniu żyzności gleby i stabilności produkcji.
W gospodarstwie prowadzona jest hodowla bydła mięsnego ras Galloway i Highland oraz owiec – mieszańców ras kameruńskiej i wrzosówki. Uzupełnieniem produkcji jest chów drobiu wodnego – gęsi i kaczek. Produkcja zwierzęca oparta jest w całości na paszach pochodzących z własnego gospodarstwa, a utrzymanie zwierząt odbywa się z uwzględnieniem zasad dobrostanu.
Rozwój gospodarstwa i przejście na produkcję ekologiczną
Historia gospodarstwa sięga 1934 roku, kiedy zostało założone jako gospodarstwo o produkcji mieszanej. Obecny właściciel przejął je w 1991 roku i stopniowo rozwijał, zwiększając areał poprzez dzierżawę gruntów.
W ostatnich latach nastąpiła zmiana kierunku produkcji – zrezygnowano z chowu trzody chlewnej na rzecz ekstensywnej hodowli bydła mięsnego. W 2021 roku gospodarstwo przeszło na system produkcji ekologicznej, co było naturalnym etapem rozwoju, ze względu na wcześniejsze ograniczone stosowanie nawozów mineralnych i środków ochrony roślin.
Dodatkowym elementem działalności jest Rolniczy Handel Detaliczny, który umożliwia sprzedaż produktów bezpośrednio z gospodarstwa i rozwój krótkich łańcuchów dostaw.
Edukacja i działalność demonstracyjna
Gospodarstwo pełni funkcję demonstracyjną, udostępniając swoje zasoby na potrzeby szkoleń, pokazów i wizyt studyjnych. Prezentowane są tu m.in. zagadnienia związane z bilansowaniem materii organicznej w glebie, zmianowaniem, nawożeniem organicznym oraz racjonalnym gospodarowaniem na użytkach zielonych.
Bezpośredni kontakt z praktyką pozwala uczestnikom zapoznać się z funkcjonowaniem gospodarstwa ekologicznego oraz ocenić zastosowane rozwiązania w rzeczywistych warunkach produkcyjnych.
Wyróżnienia i udział w projektach
Gospodarstwo było wielokrotnie doceniane na szczeblu regionalnym.
- W 2025 roku uzyskało II miejsce w wojewódzkim etapie konkursu na „Najlepsze Gospodarstwo Ekologiczne”.
Obiekt uczestniczył również w projektach realizowanych przez Polski Klub Ekologiczny, w tym w ramach programu EU LIFE NGO. Dodatkowo prowadzony jest w nim system zbierania danych rachunkowych FSDN, co pozwala na analizę efektywności ekonomicznej gospodarstwa.
Gospodarstwo Pana Maksymiliana Mencel stanowi przykład racjonalnego i zrównoważonego prowadzenia produkcji rolniczej w warunkach ekologicznych. Pokazuje, że możliwe jest łączenie produkcji zwierzęcej i roślinnej z dbałością o środowisko, dobrostan zwierząt oraz rozwój lokalnego rynku żywności.
Więcej informacji o gospodarstwie, w tym również galeria zdjęć, dostępne są na stronie internetowej Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych — Otwórz
Źródło zdjęcia: KSGD