Jak będzie wyglądało wsparcie podejścia LEADER po 2027 roku? O przyszłości programu LEADER rozmawiali przedstawiciele Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, samorządów wojewódzkich i Lokalnych Grup Działania (LGD). Spotkanie odbyło się w dniu 27 sierpnia 2026 r. i dotyczyło doświadczeń i kierunków dalszego rozwoju podejścia LEADER.
Przyszłość LEADER
Minister podkreślił, że LEADER od ponad dwóch dekad pozostaje jednym z najbardziej efektywnych narzędzi wspierających rozwój wsi, podkreślając, że „LEADER od ponad 20 lat, pokazuje, że mieszkańcy najlepiej wiedzą, czego potrzebują ich miejscowości i regiony”. Resort rolnictwa chce kontynuować to podejście również po 2027 roku.
Uczestnicy spotkania rozmawiali m.in. o przyszłych priorytetach podejścia LEADER, wielofunduszowości, rozwoju lokalnym kierowanym przez społeczność (RLKS) oraz o finansowaniu lokalnych strategii rozwoju.
Lokalne grupy działania odgrywają istotną rolę w realizacji projektów odpowiadających na potrzeby mieszkańców. Dzięki ich działaniu możliwe jest wspieranie m.in. przedsiębiorczości, lokalnych usług, edukacji, turystyki wiejskiej czy aktywizacji mieszkańców obszarów wiejskich.
Wielofunduszowość i przedsiębiorczość
Jednym z najważniejszych tematów podczas spotkania była wielofunduszowość, czyli możliwość finansowania lokalnych strategii rozwoju z różnych źródeł. Minister Stefan Krajewski zaznaczył, że ten model daje LGD większą elastyczność i pozwala szerzej odpowiadać na potrzeby mieszkańców. Resort widzi potencjał, aby rozszerzyć go na kolejne województwa.
W dyskusji mocno wybrzmiał wątek rozwoju przedsiębiorczości na obszarach wiejskich. Rozwój przedsiębiorczości na obszarach wiejskich jest ważnym kierunkiem podejścia LEADER. Wsparcie lokalnych przedsiębiorczości jest także odpowiedzią na wyzwania związane ze zmianami pokoleniowymi. Minister wskazał, że wieś musi być miejscem, w którym można nie tylko prowadzić gospodarstwo, ale także firmę, pracować i rozwijać się zawodowo. Zmiany pokoleniowe i nowe oczekiwania mieszkańców wymagają świeżych narzędzi i stabilnego finansowania.
Wysokość unijnego wsparcia
Przyszłość podejścia LEADER w znacznym stopniu będzie uzależniona od ostatecznego kształtu budżetu i wysokości środków przeznaczonych na Wspólną Politykę Rolną. Zdaniem MRiRW proponowane 32,8 mld euro dla Wspólnej Polityki Rolnej to kwota niewystarczająca. Resort Rolnictwa stara się o zwiększenie środków minimalnie do 37 mld euro.
Rekomendacje i dalsze kroki
Przedstawiciele samorządów województw i Lokalnych Grup Działania podczas spotkania przedstawili własne doświadczenia, propozycje i oczekiwania dotyczące funkcjonowania LEADER-a i RLKS po 2027 r. Rozmowy obejmowały także tematy związane z rozwojem inicjatywy, finansowaniem oraz rolą lokalnych partnerstw w rozwoju obszarów wiejskich. Zgłoszone wnioski i rekomendacje podczas spotkania mają być wkładem w przyszłe prace nad kształtem i finansowaniem.
Źródło: MRiRW