Koła Gospodyń Wiejskich od lat odgrywają ważną rolę w życiu lokalnych społeczności. Integrują mieszkańców, pielęgnują tradycje, organizują wydarzenia kulturalne, promują lokalne produkty i coraz częściej realizują projekty społeczne oraz edukacyjne. Z myślą o osobach planujących założenie własnego Koła Gospodyń Wiejskich Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego przygotował publikację „Jak założyć KGW? Kompendium wiedzy praktycznej. Koła Gospodyń Wiejskich jako organizacje pozarządowe”, która krok po kroku wyjaśnia najważniejsze kwestie związane z tworzeniem i prowadzeniem działalności KGW.

Założenie Koła Gospodyń Wiejskich wiąże się z koniecznością spełnienia określonych wymogów organizacyjnych i formalnych. Autorzy wskazują, kto może założyć KGW, jakie warunki należy spełnić oraz jakie kroki podjąć, aby rozpocząć jego działalność. Omawiają również kwestie związane z opracowaniem statutu KGW, w tym możliwość skorzystania ze statutu wzorcowego oraz znaczenie dostosowania jego zapisów do potrzeb konkretnej organizacji. W publikacji wymieniono dokumenty wymagane podczas zebrania założycielskiego, a także przedstawiono procedurę rejestracji w Krajowym Rejestrze Kół Gospodyń Wiejskich, która wymaga złożenia odpowiednich dokumentów w biurze powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Urzędzie Statystycznym oraz Urzędzie Skarbowym.

Współczesne Koła Gospodyń Wiejskich odgrywają ważną rolę w zachowaniu lokalnego dziedzictwa, ale jednocześnie coraz częściej angażują się w działania wykraczające poza tradycyjne obszary aktywności. Łączą pielęgnowanie zwyczajów, kultury i lokalnych produktów z realizacją inicjatyw społecznych, edukacyjnych, ekologicznych i kulturalnych. W publikacji autorzy przedstawili zakres działania, jakie mogą podejmować KGW realizując cele statutowe wskazane w Ustawie o KGW.

Funkcjonowanie Koła Gospodyń Wiejskich wiąże się z określonymi obowiązkami organizacyjnymi, prawnymi i finansowymi. Istotnymi obowiązkami formalnymi, z którymi muszą liczyć się Koła Gospodyń Wiejskich jest:

• rozliczenie wydatkowania pomocy finansowej z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
• złożenie zeznania podatkowego CIT-8 do Urzędu Skarbowego,
• zwołanie co najmniej raz w roku Zebrania Koła.

Autorzy zwracają uwagę także na obowiązki związane z prowadzeniem działalności obejmującej przygotowanie lub sprzedaż żywności. KGW powinny przestrzegać zasad bezpieczeństwa żywności, w tym dbać o higienę miejsca przygotowania produktów czy właściwe przygotowanie osób zajmujących się żywnością.

Ważnym obszarem działalności jest również prawidłowe prowadzenie dokumentacji finansowej. Koło Gospodyń Wiejskich jako osoba prawna jest zobowiązane do prowadzenia księgowości – w formie ksiąg rachunkowych lub uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów (UEPiK). W publikacji zwrócono także uwagę na nowe obowiązek, który pojawił się w 2026 roku związane z korzystaniem z Krajowego Systemu e-Faktur.

Pozyskiwanie środków finansowych jest ważnym elementem rozwoju działalności Kół Gospodyń Wiejskich. Odpowiednie przygotowanie i znajomość dostępnych możliwości wsparcia pozwalają realizować inicjatywy społeczne, edukacyjne, kulturalne oraz przedsięwzięcia służące lokalnym społecznościom. Autorzy publikacji przedstawiają sposoby pozyskiwania środków na rozwój działalności KGW, wskazując możliwości korzystania z dotacji pochodzących m.in. z budżetu państwa, z budżetów Jednostek Samorządu Terytorialnego (JST) lub ze specjalnie stworzonych państwowych funduszy celowych.

Zachęcamy do zapoznania się z publikacją!

Pobierz Publikacje [strona DODR]