Zagroda Edukacyjna „Kozia Klasa” pokazuje, jak istniejąca hodowla może stać się podstawą dodatkowej działalności na wsi. W Dzierzążenku koło Złotowa powstało miejsce łączące edukację o zwierzętach, środowisku i produkcji żywności z rozwojem lokalnej przedsiębiorczości.

Punktem wyjścia była hodowla kóz walizerskich prowadzona na działce siedliskowej w Dzierzążenku, w gminie Złotów. Samo gospodarstwo miało wartościowy zasób, ale potrzebowało odpowiedniej przestrzeni i wyposażenia, aby można było bezpiecznie prowadzić zajęcia dla grup oraz rozwijać działalność szkoleniową.

Projekt zrealizowała Agnieszka Ceranowska na obszarze działania Stowarzyszenia LGD Kraina Złotowska. Operacja trwała od lutego 2022 r. do lutego 2024 r. i została sfinansowana w ramach PROW 2014–2020, działania LEADER/RLKS. Jej całkowity koszt wyniósł 60 tys. zł.

W ramach przedsięwzięcia wybudowano dwa budynki gospodarcze uzupełniające istniejącą zabudowę zagrodową oraz wykonano ogrodzenie. Zakupiono też wyposażenie potrzebne do obsługi zwierząt i prowadzenia zajęć: m.in. koryto ze stali nierdzewnej, ławki, stoły, tablicę do zajęć, ekran projekcyjny, agregaty, przenośną toaletę, system solarny, ploter tnący z laserem i oprogramowanie.

Ten zestaw pokazuje, że zagroda edukacyjna wymaga połączenia kilku funkcji. Potrzebne są warunki do utrzymania zwierząt, zaplecze dla odwiedzających oraz narzędzia pozwalające zamienić wizytę w uporządkowane zajęcia. Inwestycja nie ograniczyła się więc do budowy obiektów. Stworzyła pełną bazę do świadczenia usług edukacyjno-szkoleniowych.

Po zakończeniu operacji rozpoczęła działalność Zagroda Edukacyjna „Kozia Klasa”. Jej oferta obejmuje szkolenia, warsztaty i lekcje dotyczące ochrony środowiska, hodowli zwierząt oraz produkcji żywności. Projekt utworzył jedno miejsce pracy w formie samozatrudnienia dla kobiety należącej do grupy defaworyzowanej.

Działalność służy także promocji gminy Złotów, miejscowych tradycji i produktów. Według opisu projektu dostępnego w bazie dobrych praktyk KSOW+, „Kozia Klasa” stała się marką LGD Kraina Złotowska. To istotny rezultat, ponieważ pojedyncza inicjatywa gospodarcza zaczęła jednocześnie wspierać rozpoznawalność całego obszaru.

Potwierdzonym wynikiem gospodarczym jest uruchomienie działalności i samozatrudnienie, a społecznym — stworzenie oferty edukacyjnej wykorzystującej realia gospodarstwa.

Najważniejsze było oparcie pomysłu na zasobie, który już istniał: gospodarstwie i hodowli charakterystycznej rasy kóz. Dzięki temu oferta edukacyjna jest wiarygodna i wynika z codziennej praktyki, a nie z działania stworzonego wyłącznie na potrzeby projektu.

Drugi warunek to spójność inwestycji z planowaną usługą. Budynki, ogrodzenie, wyposażenie dla uczestników i narzędzia dydaktyczne tworzą jeden system. Trzecim elementem jest osadzenie przedsięwzięcia w lokalnej sieci współpracy. Powiązanie z LGD ułatwia promocję, dotarcie do szkół, rodzin i turystów oraz włączenie oferty do szerszej opowieści o regionie.

Rolnik lub właściciel zagrody nie musi zaczynać od dużej atrakcji turystycznej. Najpierw warto wskazać jeden autentyczny zasób gospodarstwa: ciekawą hodowlę, sposób uprawy, tradycyjny produkt albo rozwiązanie środowiskowe. Następnie trzeba zbudować wokół niego konkretną lekcję lub warsztat, określić grupę odbiorców i przygotować niezbędne zaplecze.

Przed inwestycją dobrze jest sprawdzić zainteresowanie szkół, ośrodków kultury, organizacji społecznych i turystów oraz ustalić zasady bezpieczeństwa i obsługi grup. Projekt „Kozia Klasa” pokazuje, że dobrze zaplanowana edukacja może stać się dodatkowym kierunkiem rozwoju gospodarstwa, źródłem pracy i narzędziem promocji całej okolicy.

Więcej informacji o projekcie dostępnych jest w naszej bazie dobrych praktyk - otwórz.

---

Projekt prezentujemy w ramach naszego cyklu „Dobre praktyki dla wsi” (#DobrePraktykiDlaWsi), poświęconego ciekawym inicjatywom i dobrym praktykom realizowanym na obszarach wiejskich.