Celem Światowego Dnia Żywności, ustanowionego w 1979 r. przez Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), jest pogłębianie świadomości na temat globalnych problemów żywnościowych. W tym roku obchody koncentrują się na trosce o zasoby wody i służą podkreśleniu, że dbać może o nie każdy z nas, codziennie, podejmując kilka prostych działań.

Jak przypomina FAO na swojej stronie internetowej, cenny i niezbędny do życia na Ziemi zasób, którym jest woda, nie jest nieskończony. Musimy o tym pamiętać każdego dnia. Wpływ na wodę ma nasze codzienne postępowanie, to co jemy i to, w jaki sposób wytwarzamy żywność.

Działania, które może podjąć z każdy z nas z myślą o zasobach wody, to:

• oszczędzanie wody;
• wybieranie lokalnych i sezonowych produktów;
• wybieranie nieprzetworzonej żywności;
• ograniczenie marnowania jedzenia;
• niezanieczyszczanie wody;
• zbieranie deszczówki;
• zaangażowanie się w utrzymanie czystości zbiorników wodnych;
• zaangażowanie w popularyzację zagadnień dotyczących wody.

Obchody tegorocznego Światowego Dnia Żywności przypadają w czasie trwania globalnego kryzysu żywnościowego, podczas którego świat nie potrafi poradzić sobie z głodem i niedożywieniem. Blisko 780 milionów ludzi na całym świecie cierpi głód, a prawie pięćdziesięciu milionom dzieci grozi śmierć z powodu poważnego niedożywienia. Mimo to środki przeznaczone na tegoroczny globalny program pomocy humanitarnej wynoszą zaledwie 32%. To okropne, że w dzisiejszym świecie przepełnionym dobrobytem co kilka sekund ktoś umiera z głodu, podczas gdy Światowy Program Żywnościowy został zmuszony do ograniczenia swoich podstawowych programów pomocowych.
 
W 2015 roku, po latach postępów, rządy wyznaczyły cel wyeliminowania głodu do 2030 roku.  Jednak osiem lat później liczba osób cierpiących z powodu głodu znacznie wzrosła.  Kryzys ten wymaga działań - przede wszystkim ze strony rządów krajowych, które są odpowiedzialne za zapewnienie swoim obywatelom wystarczającej ilości pożywienia. Jednak wielu rządom brakuje na to środków, dlatego niezbędna jest również skuteczna solidarność międzynarodowa.  Przyczyny globalnego kryzysu żywnościowego to między innymi konflikty, ekstremalne zjawiska klimatyczne, nierówności społeczne i niestabilność gospodarcza. 

System Narodów Zjednoczonych działa w odpowiedzi na główne przyczyny kryzysu, wspierając zrównoważone, sprawiedliwe systemy żywnościowe, które mają na względzie przede wszystkim ludzi, a nie zyski. Oznacza to konieczność intensywnego zwiększania inwestycji w prężne i zrównoważone rolnictwo oraz dostosowanie tych inwestycji do wymogów związanych z ochroną klimatu.   
 Oznacza to wykorzystanie nauki i technologii w celu poprawy wydajności i zasięgu funkcjonowania rynków żywności. 
 
Tegoroczny temat Światowego Dnia Żywności koncentruje się na wodzie - niezbędnej do produkcji wartościowej i zdrowej żywności.  Zrównoważone gospodarowanie wodą w rolnictwie i produkcji żywności jest niezbędne, aby położyć kres głodowi, osiągnąć cele zrównoważonego rozwoju i zachować zasoby wodne dla przyszłych pokoleń.  Osiągnięcie całkowitego wyeliminowania głodu jest możliwe.  Dziś, w Światowy Dzień Żywności, wzywam rządy, sektor prywatny, społeczeństwo obywatelskie i środowiska akademickie do współpracy:  aby priorytetem stało się nakarmienie głodujących;  aby zakończenie tego kryzysu stało się priorytetem globalnej agendy;  oraz do inwestowania w długoterminowe rozwiązania, które zapewnią każdemu wystarczającą ilość jedzenia. 

Jak przypomniał podczas posiedzenia FAO sekretarz stanu w MRiRW Ryszard Bartosik, racjonalna gospodarka wodna służy realizacji ambitnych celów Europejskiego Zielonego Ładu.

– Polska jest krajem o małych zasobach wodnych, które są zmienne czasowo i terytorialnie. Nasze zbiorniki retencyjne mają małą pojemność. (…) Dzięki racjonalnej gospodarce wodnej chcemy przeciwdziałać skutkom suszy i powodzi – powiedział wiceminister Bartosik.

Jak przypomniał sekretarz stanu, cele środowiskowe i klimatyczne są realizowane poprzez korzystne praktyki rolnicze, w tym poprzez wypełnianie norm dobrej kultury środowiskowej i rolnej (GAEC). Wspólna Polityka Rolna jest realizowana poprzez Plany Strategiczne poszczególnych krajów członkowskich UE. W polskim Planie znalazł się m.in. zestaw narzędzi, który ma zachęcać i wspierać działania służące retencji wody na obszarach wiejskich. Do tych narzędzi należą ekoschematy, działania rolno-środowiskowo-klimatyczne oraz zestaw działań w zakresie zalesienia i prowadzenia systemów agro-leśnych. Z kolei w ramach Wspólnej Polityki Rybołówstwa są realizowane inwestycje w obszarze rybołówstwa śródlądowego i akwakultury.

– Wspieramy także rozwój badań i transfer wyników badań z nauki do praktyki, poprzez system doradztwa rolniczego. Ponadto wzmacniany jest udział lokalnych społeczności w poprawie gospodarowania zasobami wodnymi poprzez utworzenie Lokalnych Partnerstw ds. Wodnych, stanowiących mechanizm współpracy pomiędzy lokalnymi społecznościami a instytucjami. W Polsce powstał także „Program przeciwdziałania niedoborowi wody”, który zakłada m.in renaturyzację rzek i ekosystemów oraz poprawienie retencji wód – informował wiceminister.

Podsumowując, wiceminister Bartosik przypomniał, że rosyjska agresja na Ukrainę, obejmująca niszczenie krytycznej infrastruktury wodnej, wywołuje ogromne straty dla rolnictwa i światowego bezpieczeństwa żywnościowego.

– W tym kontekście liczymy na dalsze zaangażowanie FAO w tę tematykę – podkreślił sekretarz stanu.

---

Źródła:

• MRiRW
• Unicef Warszawa