IUNG-PIB opublikował dwunasty raport suszowy obejmujący okres do 10 września. Nowe dane pokazują szerokie zagrożenie dla zbóż, kukurydzy, rzepaku, owoców i roślin strączkowych, ale sytuację trzeba sprawdzać na poziomie konkretnej gminy, uprawy i kategorii gleby.

System Monitoringu Suszy Rolniczej Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego (IUNG-PIB) został zaktualizowany 14 września 2026 r. Zestawienie obejmuje okres od 21 marca do 10 września i uwzględnia wyniki dwunastu kolejnych raportów.

Zagrożenie suszą stwierdzono w czternastu grupach upraw. W przypadku zbóż jarych obejmuje ono wszystkie gminy województw kujawsko-pomorskiego i mazowieckiego, 98 proc. gmin w województwie lubelskim oraz 96 proc. w lubuskim. Dla zbóż ozimych najwyższe udziały odnotowano w województwach kujawsko-pomorskim – 100 proc., mazowieckim – 99 proc. i lubelskim – 97 proc.

Wyniki nie ograniczają się już do zbóż. Susza w rzepaku i rzepiku występuje m.in. w 97 proc. gmin województwa lubelskiego, 83 proc. łódzkiego i 82 proc. lubuskiego. Dla kukurydzy na kiszonkę najwyższe udziały wykazano w województwach opolskim – 92 proc., lubelskim – 88 proc. i łódzkim – 81 proc.

Raport pokazuje, dlaczego ogólne stwierdzenie, że „w regionie jest susza”, nie wystarcza do oceny pojedynczego gospodarstwa. Dla krzewów owocowych zagrożenie obejmuje 94 proc. gmin województwa lubelskiego, 80 proc. łódzkiego i 79 proc. kujawsko-pomorskiego. W przypadku drzew owocowych najwyższy wskazany udział to 31 proc. gmin w województwie lubelskim.

Podobne zróżnicowanie widać przy innych uprawach. Suszę dla ziemniaka stwierdzono m.in. w 45 proc. gmin województwa opolskiego, dla warzyw gruntowych – w 38 proc. gmin tego województwa, a dla buraka cukrowego – w 6,5 proc. gmin województwa lubelskiego. Wynik zależy więc od gatunku, położenia i kategorii gleby.

Na stronie systemu dostępne są tabele dla gmin oraz mapy zagrożenia suszą. Najpierw należy wybrać województwo i gminę, a następnie sprawdzić konkretną uprawę oraz kategorię gleby. Warto zapisać wynik wraz z datą raportu, ponieważ analiza jest aktualizowana w kolejnych okresach.

Monitoring wilgotności gleby jest narzędziem wspierającym ocenę. IUNG-PIB wykorzystuje punkty pomiarowe rozmieszczone w gospodarstwach na różnych uprawach oraz pomiary przy stacjach meteorologicznych. Serwis udostępnia też prognozę zasobów wody w glebie na kolejne 10 dni w projekcie Clim4Cast.

Raport może pomóc w dokumentowaniu warunków pogodowych, rozmowie z doradcą i planowaniu działań ograniczających ryzyko. Nie zastępuje jednak lustracji pola, oceny fazy rozwojowej ani analizy lokalnych opadów. Samo wskazanie zagrożenia nie przesądza również automatycznie o wysokości szkody w gospodarstwie.

Rolnik powinien połączyć trzy źródła informacji: wynik dla gminy i uprawy, własne obserwacje oraz dane z najbliższej stacji lub czujnika. Przy widocznych uszkodzeniach warto prowadzić dokumentację fotograficzną, zapisywać terminy opadów i zabiegów oraz skonsultować dalsze postępowanie z doradcą. Gmina i doradcy mogą z kolei wykorzystać zestawienie do kierowania komunikatów do najbardziej zagrożonych grup producentów i do planowania działań dotyczących retencji oraz gospodarowania wodą. Przy planowaniu kolejnego sezonu dane pomagają wskazać pola, na których warto wcześniej ocenić pojemność wodną gleby, udział materii organicznej i możliwości ograniczenia strat wody.

Źródło IUNG-PIB – System Monitoringu Suszy Rolniczej; IUNG-PIB – tabele zagrożenia suszą dla gmin; IUNG-PIB – informacje o monitoringu wilgotności gleby