Biogazownia może być czymś więcej niż źródłem energii. Odpowiednio zaprojektowana instalacja pozwala wykorzystać pozostałości z produkcji roślinnej i zwierzęcej, wytwarzać energię elektryczną i ciepło, a jednocześnie zagospodarować biomasę powstającą w gospodarstwie. O tym, jak dopasować instalację do lokalnych warunków, jakie znaczenie mają właściwie dobrane substraty oraz jak rozwijają się współczesne technologie biogazowe, można przeczytać w broszurze wydanej przez Centrum Doradztwa Rolniego w Brwinowie Oddział w Poznaniu, której autorką jest dr Renata Myczko z Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego PIB.

Nie ma jednej uniwersalnej biogazowni. Jej wielkość i rozwiązania technologiczne powinny wynikać ze specyfiki gospodarstwa, dostępnych substratów, sposobu produkcji oraz możliwości wykorzystania wytworzonej energii. Znaczenie ma również infrastruktura, dostęp do dróg i sieci oraz obecność odbiorców ciepła lub chłodu.

W dobrze zaprojektowanej instalacji można wykorzystać m.in. gnojowicę, obornik i pozostałości z produkcji roślinnej. Biomasa trafia do komory fermentacyjnej, gdzie w warunkach beztlenowych powstaje biogaz. Następnie może on zostać wykorzystany do produkcji energii elektrycznej i ciepła, a po oczyszczeniu – również biometanu.

Jedną z cech biogazowni jest możliwość wykorzystania energii w różnych formach. Układ kogeneracyjny pozwala jednocześnie produkować energię elektryczną i ciepło. To ostatnie może znaleźć zastosowanie m.in. do ogrzewania budynków, przygotowania ciepłej wody, mycia hali udojowej, dezynfekcji czy suszenia drewna, zboża i siana.

Technologia pozwala również na zagospodarowanie nadmiarowego ciepła do produkcji chłodu, który może być wykorzystywany np. w przechowalniach owoców i żywności.

W przypadku biogazowni szczególne znaczenie ma to, czym jest zasilana. Substratem może być materiał organiczny pochodzący z produkcji rolniczej, spożywczej czy przetwórstwa. Do najważniejszych substratów własnych gospodarstwa należą nawozy naturalne – obornik i gnojowica.

Ich właściwości, dostępność i sezonowość trzeba uwzględnić już na etapie projektowania instalacji. Wydajność energetyczną określa się na podstawie badań uzysku biogazu i zawartości metanu. Dzięki temu można dobrać wielkość instalacji, zbiorników oraz moc układu kogeneracyjnego do rzeczywistych warunków gospodarstwa.

Proces fermentacji nie kończy się na produkcji biogazu. Jego efektem jest również poferment, który może być wykorzystywany jako nawóz. W przypadku nawozów naturalnych fermentacja pozwala jednocześnie ograniczyć ich uciążliwość zapachową, zachowując ich wartość nawozową.

To sprawia, że biogazownia może łączyć kilka funkcji: zagospodarowanie pozostałości z produkcji, wytwarzanie energii oraz wykorzystanie produktów powstających w procesie fermentacji.

Biogazownie coraz częściej wykorzystują rozwiązania wykraczające poza produkcję energii elektrycznej. W opracowaniu wskazano m.in. instalacje biometanowe, magazyny energii, ciepła i chłodu, rozwiązania do produkcji chłodu dla przechowalni, oczyszczanie biogazu, a także możliwość wykorzystania biometanu jako paliwa do pojazdów.

Wśród rozwijanych technologii znajdują się również rozwiązania związane z wodorem oraz zagospodarowaniem dwutlenku węgla powstającego podczas oczyszczania biogazu.

Biogazownia nie jest rozwiązaniem oderwanym od gospodarstwa. Jej działanie zależy od tego, jakie surowce są dostępne, gdzie można wykorzystać energię oraz jak zagospodarować poferment. Dlatego projektowanie instalacji powinno uwzględniać lokalne warunki i potrzeby.

Jak pokazuje opracowanie, właściwie dobrana technologia może stać się elementem gospodarstwa, w którym pozostałości z produkcji roślinnej i zwierzęcej są wykorzystywane do wytwarzania energii, a powstające produkty wracają do systemu produkcji.

To zamknięcie obiegu biomasy jest jednym z najciekawszych aspektów biogazowni rolniczej – z surowców dostępnych w gospodarstwie można uzyskać energię, ciepło, biometan lub poferment, dopasowując rozwiązania technologiczne do lokalnych potrzeb.

Pobierz broszurę ze strony CDR w Brwinowie!

Źródło: Renata Myczko, Biogazownia jako instalacja OZE – pozyskiwanie energii dla gospodarstw rolnych – innowacyjne biotechnologie OZE, Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, Oddział w Poznaniu, 2026.