Codzienne zakupy to także wybory dotyczące tego, jakie rolnictwo i jaki rynek żywności chcemy wspierać. Znak „Produkt Polski” pomaga konsumentom rozpoznać produkty spełniające określone wymagania dotyczące krajowego pochodzenia surowców i produkcji. Co dokładnie oznacza biało-czerwone oznaczenie na opakowaniu?

Polskie pochodzenie produktu nie zawsze łatwo rozpoznać na sklepowej półce. Nazwa, grafika czy kolorystyka opakowania mogą sugerować jego związek z Polską, ale nie są równoznaczne z potwierdzeniem krajowego pochodzenia. Właśnie dlatego konsumenci mogą korzystać z oznaczenia „Produkt Polski”. Zostało ono wprowadzone, aby ułatwić identyfikację żywności, która spełnia określone prawem wymagania dotyczące miejsca produkcji oraz pochodzenia wykorzystanych surowców. Stosowanie znaku jest dobrowolne i nie wymaga rejestracji. Producent, który chce umieścić na produkcie informację „Produkt Polski” lub posłużyć się odpowiednim znakiem graficznym, musi jednak spełnić określone kryteria.

Wymagania zależą od tego, czy mamy do czynienia z produktem nieprzetworzonym, czy przetworzonym.

Produkty nieprzetworzone – od pola i gospodarstwa

W przypadku produktów nieprzetworzonych ich produkcja, uprawa lub hodowla, a także zbiory czy dojenie zwierząt, muszą odbywać się na terytorium Polski. W przypadku mięsa wymagania są jeszcze bardziej szczegółowe. Zwierzę, z którego pozyskano mięso, musi być urodzone, chowane i ubite w Polsce. Podobne zasady dotyczą produktów pochodzenia zwierzęcego, takich jak mleko i jaja. Muszą one pochodzić od zwierząt, których chów odbywa się na terytorium Polski.

Oznacza to, że za prostym znakiem na opakowaniu stoi konkretny łańcuch produkcji – od gospodarstwa i pracy rolnika po produkt, który trafia do konsumenta.

A jeśli produkt jest przetworzony?

Produkt przetworzony może zostać oznaczony jako „Produkt Polski”, jeśli jego przetworzenie odbyło się w Polsce, a wykorzystane składniki nieprzetworzone spełniają wymagania dotyczące krajowego pochodzenia. Nie oznacza to jednak, że absolutnie każdy składnik musi pochodzić z Polski. W produktach mogą znaleźć się również składniki, których nie wytwarza się w naszym kraju – na przykład niektóre przyprawy czy bakalie. Ich łączna masa nie może jednak przekraczać 25% masy wszystkich składników wykorzystanych do produkcji, przy czym w obliczeniach nie uwzględnia się wody użytej w produkcji.

To ważna informacja, ponieważ pokazuje, że „Produkt Polski” nie oznacza po prostu produktu, który został zapakowany lub przetworzony w Polsce. Kryteria dotyczą również pochodzenia jego podstawowych surowców.

• Dla konsumenta znak „Produkt Polski” jest przede wszystkim narzędziem ułatwiającym świadomy wybór.
• Na sklepowej półce często trudno szybko ocenić, skąd rzeczywiście pochodzą surowce wykorzystane do produkcji żywności. Oznaczenie pozwala łatwiej rozpoznać produkty spełniające wymagania dotyczące krajowej produkcji.
• To szczególnie istotne w sytuacji, gdy coraz więcej osób chce wiedzieć nie tylko co kupuje, ale również skąd pochodzi żywność, którą wybiera.
• Świadome zakupy nie muszą oznaczać rezygnacji z wygody. Czasem wystarczy kilka sekund poświęconych na przeczytanie etykiety i sprawdzenie oznaczeń.

• Znaczenie oznaczenia wykracza jednak poza relację konsument–produkt.
• Możliwość wyróżnienia żywności znakiem „Produkt Polski” daje krajowym producentom narzędzie do podkreślania związku ich produktów z polskim rolnictwem i krajowymi surowcami.
• Za gotowym produktem znajduje się bowiem cały łańcuch: gospodarstwo rolne, producent surowca, przetwórca, transport, handel i wreszcie konsument.
• Wybory dokonywane przy sklepowej półce mogą więc mieć znaczenie dla funkcjonowania całego sektora rolno-spożywczego. Popyt na krajową żywność tworzy warunki do rozwoju rodzimych gospodarstw i przedsiębiorstw, a pośrednio wpływa również na gospodarkę obszarów wiejskich.

Znak „Produkt Polski” jest niewielkim elementem opakowania, ale niesie ze sobą konkretną informację. Dla producenta może być sposobem na wyróżnienie produktu, dla konsumenta – wskazówką ułatwiającą wybór, a dla krajowego sektora rolno-spożywczego – jednym z narzędzi budowania rozpoznawalności polskiej żywności. Dlatego podczas kolejnych zakupów warto spojrzeć nie tylko na cenę, nazwę czy reklamę produktu. Warto zajrzeć również na etykietę. Decyzja podjęta przy sklepowej półce może być jednocześnie decyzją o tym, jakie produkty, producentów i elementy krajowego łańcucha żywnościowego chcemy wspierać.

Źródło: MRIRW