Rozwiązania technologiczne w produkcji zwierzęcej w trosce o środowisko
W dniach 15–17.04.2026 r. w Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Poznaniu odbyło się szkolenie wyjazdowe pn. „Rozwiązania technologiczne w produkcji zwierzęcej w trosce o środowisko”. W wydarzeniu uczestniczyli doradcy rolniczy oraz rolnicy.
Celem szkolenia było upowszechnienie nowoczesnych technologii i innowacyjnych rozwiązań w produkcji zwierzęcej, w szczególności w hodowli bydła mlecznego. Działania skoncentrowano na nowoczesnych metodach zarządzania stadem, warunkach utrzymania zwierząt, żywieniu oraz wdrażaniu rozwiązań ograniczających negatywne oddziaływanie hodowli na środowisko.
Dzień pierwszy
Pierwszego dnia uczestnicy odwiedzili RZD Brody, gdzie prof. A. Cieślak oraz prof. Z. Sawińska z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu przedstawili wykład poświęcony zintegrowanym rozwiązaniom technologicznym w produkcji mleka w trosce o środowisko. Według naukowców ograniczenie emisji gazów cieplarnianych można uzyskać poprzez zastosowanie innowacyjnych technologii w istniejących praktykach przez wprowadzanie bardziej wydajnych praktyk zarządzania gospodarstwem w uprawie roli, zagospodarowaniu nawozów naturalnych (biogaz), hodowli zwierząt. Szczególne znaczenie ma żywienie i dobór precyzyjnych technologii w ograniczaniu emisji. Następnie szkolenia przeniosło się do budynków inwentarskich, gdzie omawiano m.in. doświadczenia związane z żywieniem bydła mlecznego i emisyjnością.
Następnie uczestnicy udali się do budynków inwentarskich, gdzie przedstawiono m.in. doświadczenia związane z żywieniem bydła mlecznego oraz emisyjnością.
Dzień drugi
Drugiego dnia uczestnicy odwiedzili rodzinne gospodarstwo rolne w Węglewie, specjalizujące się w hodowli bydła mlecznego. W obsłudze stada wykorzystywane są nowoczesne narzędzia i rozwiązania technologiczne umożliwiające stały monitoring krów oraz zarządzanie stadem. W gospodarstwie funkcjonuje zautomatyzowany system udoju, dzięki któremu krowy same decydują o czasie doju. Do obsługi około 60 krów wykorzystywany jest robot udojowy firmy GEA. Podczas doju zadawane są trzy rodzaje pasz treściwych, których ilość dostosowywana jest indywidualnie do każdej krowy. Pasze objętościowe przygotowywane są przy użyciu paszowozu EUROMILK Rino. Dawka pokarmowa dla stada ustalana jest wspólnie z doradcą żywieniowym PFHBiPM na podstawie wyników mleka. W gospodarstwie wykorzystywany jest również automatyczny podgarniacz paszowy z możliwością ustawienia częstotliwości pracy za pomocą aplikacji, np. co dwie godziny. Do zarządzania stadem wykorzystywany jest program PFHBiPM SOL-online, umożliwiający rejestrowanie zdarzeń takich jak wycielenia, inseminacje, ubycia czy przemieszczenia zwierząt, a także analizę próbnych dojów oraz integrację z systemem IRZ.
Gospodarstwo postawiło na nowoczesność, co pozwalana na lepszą organizację, wydajniejszą pracę i poprawę jakości życia. Nowoczesne rozwiązania usprawniają także żywienie i komponowanie dawek pokarmowych dla krów, umożliwiając lepsze wykorzystanie paszy, obniżenie kosztów produkcji oraz pośrednie ograniczenie emisji gazów cieplarnianych.
Dzień trzeci
Trzeciego dnia uczestnicy odwiedzili gospodarstwo rolne Danko, wyposażone w nowoczesną, wolnostanowiskową i w pełni zautomatyzowaną oborę dla krów mlecznych oraz jałówek cielnych. Obiekt wyposażony jest w całodobowe oświetlenie, ruchome kurtyny zamontowane na bocznych ścianach budynku, wentylatory oraz zraszacze powietrza służące do zarządzania mikroklimatem. Krowy utrzymywane są na legowiskach ze słomy z dodatkiem wapna. Zautomatyzowane poidła dostarczają letnią wodę z odzysku ciepła. Udój wykonywany jest przez roboty udojowe typu Astronaut, a stado monitorowane jest podczas doju. Do podgarniania paszy wykorzystywany jest podgarniacz Juno, natomiast za czyszczenie posadzki odpowiada automatyczne urządzenie pracujące na bieżąco, ograniczające zabrudzenie krów. W oborze zastosowano również system headlock, ułatwiający obsługę zwierząt podczas zabiegów weterynaryjnych, inseminacji czy izolacji krów. Podczas wizyty odbyły się warsztaty dotyczące praktycznych aspektów produkcji i zdrowia zwierząt.
Najważniejsze zagadnienia omawiane podczas szkolenia:
- Odchów cieląt – prezentacja nowoczesnych preparatów mlecznych dla cieląt, które w naturalny sposób mają wspierać ich prawidłoey wzrost i rozwój dzięki składnikom odżywczym i niektórym kwasom tłuszczowym.
- Przygotowanie dobrej kiszonki – w ramach tematu omawiano parametry jakościowe kiszonki, elementy wpływające na jej jakość, biologiczne zakiszacze do zakiszania traw, r. motylkowych, kukurydzy czy innych roślin, które wspomagają jakość, utrzymanie właściwej fermentacji i zawartości składników pokarmowych w zakiszanym materiale.
- Genetyka i zdrowia – temat prezentowało Wielkopolskie Centrum Hodowli i Rozrodu Zwierząt, które specjalizuje się m.in. w doskonaleniu genotypu pogłowia bydła w kierunku jednostronnie mlecznym, dzieląc się osiągnięciami, podkreślając ważność w wyborze buhaja przekazującego określone cechy potomstwu mające duży wpływ na długowieczność krów, dobrą budowę wymienia, nóg i racic itp..
- Suplementy mineralno-witaminowych tzw. bolusy. Nowoczesne produkty zawierające skła-dniki aktywne jak: minerały, witaminy, mikroelementy, probiotyki, inne substancje podawane w celu wspomagania funkcji organizmu krowy w zależności od potrzeb. Podawane krowom np. w okresie okołoporodowym, zasuszania, niedoboru mikroelemenów itd.
- Innowacyjne metody poprawiające zdrowie i rozrodu zwierząt poprzez stosowanie premii-ksów wspomagających wydajność i wątrobę oraz mieszanek paszowych np. na bazie siemienia lnianego (np. MecoVit, Easylin)
- Dobrostan zwierząt - podkreślenie jak warunki utrzymania krów stworzone zgodnie z ich naturalnymi potrzebami fizycznymi, behawioralnymi wpływa na ich zdrowie i wydajność mleczną oraz roli PPFHBiPM w wspieraniu hodowców w tym zakresie.
- Innowacje, najnowszej generacji urządzenia służące lepszej organizacji gospodarstwa mlecznego tj. zautomatyzowanego doju z nowoczesnym systemem do zarządzania gospodarstwem na przykładzie Robota Astronaut i aplikacji Horizon dostarczającej dane na temat zdrowotności stada. Podgarniacz paszy Juno pracujący całą dobę zapewniając stały dostęp do paszy, czysty stół paszowy, ograniczając zużycie paliwa w gospodarstwie. Robot discovery collector do czyszczenie podłogi w oborze. To niektóre przykłady automatyzacji prac i lepszego komfortu jej wykonywania.
- Precyzyjne żywienie - żywienie krów w okresie zasuszania i określenie kondycji ciała zwierząt na podstawie skali BCS tj. oceny stanu energetycznego (otłuszczenia) zwierzęcia poprzez wizualną obserwację zwierzęcia i przypisanie mu odpowiedniej wartości pkt. BCS.
- Wozy paszowe o różnej wydajności, pojemności, wyposażone w precyzyjny system wagowy umożliwiający precyzyjne przygotowanie pełnoporcjowej dawki pokarmowej dla krów.
- Innowacyjna aplikacja Smart Feed pozwalająca ułożyć dawkę żywieniową dla bydła na podstawie danych z własnej produkcji z uwzględnieniem własnych zasobów paszowych.
Szkolenie wyjazdowe dostarczyło wielu praktycznych informacji, które mogą zostać wykorzystane zarówno w indywidualnych gospodarstwach, jak i podczas działań związanych z planowaniem produkcji oraz rozwojem gospodarstw rolnych.
Operacja dofinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Operacja realizowana przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Poznaniu. Instytucja zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.