Innowacje czynnikiem napędowym gospodarstw
W dniach 1-2 czerwca 2026 r. Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Poznaniu zorganizowało szkolenie wyjazdowe pn. „Innowacje czynnikiem napędowym gospodarstw”. Celem operacji było upowszechnianie i promocja wiedzy na temat wdrażania nowoczesnych i innowacyjnych rozwiązań w gospodarstwach rolnych, które przyczyniają się do ich rozwoju, zwiększenia efektywności produkcji, poprawy rentowności oraz dostosowania do współczesnych wyzwań środowiskowych i klimatycznych.
Pierwszy dzień wyjazdu studyjnego
Pierwszy dzień rozpoczął się wizytą w małym, rodzinnym gospodarstwie w miejscowości Karolewo, w województwie wielkopolskim, gdzie prowadzona jest produkcja mleczna z utrzymaniem ok. 55 krów mlecznych rasy HF. Gospodarstwo posiada nowoczesną oborę wyposażoną w robota zbierającego nieczystości z posadzki, magazynującego je w zbiorniku, a następnie zrzucającego je w wyznaczonym miejscu. W gospodarstwie znajduje się duży zbiornik na gnojowicę. Krowy utrzymywane są z zachowaniem dobrostanu, leżakują na słomie z dodatkiem wapna. Wdrażane są nowoczesne rozwiązania w zakresie zarządzania stadem, żywienia oraz monitorowania zdrowotności zwierząt. Gospodarstwo aktywnie uczestniczy w szkoleniach branżowych, współpracuje z jednostkami doradczymi oraz należy do sieci gospodarstw demonstracyjnych. W najbliższym czasie planowane jest powiększenie obory oraz zakup robota udojowego.
Następnie odwiedzono gospodarstwo rodzinne we wsi Nacław, gdzie prowadzona jest hodowla krów mlecznych oraz produkcja roślinna. Po przejęciu gospodarstwa po rodzicach sukcesywnie zwiększano jego powierzchnię oraz prowadzono modernizację. Wybudowano oborę, którą z czasem rozbudowano w związku z powiększeniem stada krów mlecznych do 140 sztuk. Następnie halę udojową typu 2 × 4 Auto Tandem zastąpiono robotem udojowym typu Astronaut. Dzięki temu dój krów został w pełni zautomatyzowany, a stado jest na bieżąco monitorowane podczas doju. Robot udojowy umożliwia wykonywanie licznych pomiarów związanych z dojem krów, dostarczając informacji o ilości i jakości mleka, występowaniu chorób oraz awaryjności systemu, wskazując jednocześnie potencjalną przyczynę awarii. Zastosowano również automatyczny wóz paszowy z funkcją podgarniania paszy na stole paszowym. Jest to niezależne urządzenie, które po zaprogramowaniu samodzielnie pobiera pasze objętościowe, treściwe oraz dodatki mineralno-witaminowe, komponując odpowiednią dawkę pokarmową (TMR), a następnie rozdziela ją krowom. Inwestycja ta pozwoliła skrócić czas pracy przy żywieniu krów o około 3 godzin, zastępując tradycyjny ciągnikowy wóz paszowy. Modernizacja gospodarstwa, szczególnie w zakresie produkcji zwierzęcej, pozwoliła na znaczną oszczędność czasu przy obsłudze krów oraz zwiększenie efektywności produkcji. Z zakupionego wyposażenia i zastosowanych rozwiązań właściciele są bardzo zadowoleni, a wszelkie informacje dotyczące pracy urządzeń otrzymywane są na telefon. W miarę upływu czasu modernizowano również park maszynowy, korzystając z programów unijnych.
Drugi dzień wyjazdu studyjnego
Drugi dzień obejmował wizytę w miejscowości Pierzchno, w wielkoobszarowym gospodarstwie demonstracyjnym należącym do grupy TopFarms. Mleko pozyskiwane jest od krów rasy HF, a obsługa zwierząt prowadzona jest w systemie półautomatycznym. W gospodarstwie funkcjonuje w pełni zautomatyzowany system doju oraz usuwania gnojowicy wraz z systemem jej separacji. Frakcja stała separatu wykorzystywana jest do ścielenia legowisk dla krów. Niezależnie od tego część stada utrzymywana jest na legowiskach ścielonych słomą. Stado monitorowane jest za pomocą bezprzewodowego systemu noszonego na szyi krów, umożliwiającego obserwację takich parametrów, jak: odpoczynek, pobieranie paszy, aktywność, przeżuwanie oraz zdrowotność zwierząt. System ten wpływa na poprawę rentowności hodowli, zmniejszenie nakładów pracy związanych z obsługą stada, poprawę wyników produkcyjnych oraz umożliwia szybszą diagnozę zwierząt pod kątem występujących dolegliwości.
W gospodarstwie wprowadzono również system regeneratywnego zarządzania glebą, polegający na poprawie jej pojemności wodnej poprzez działania zmierzające do zatrzymania w niej jak największej ilości wody, minimalizacji zabiegów uprawowych oraz ograniczenia zużycia nawozów sztucznych. Stosowane są także nowoczesne technologie rolnictwa precyzyjnego, w ramach których wszystkie maszyny pracujące w gospodarstwie połączone są z platformą Cropwise. Platforma umożliwia bieżące monitorowanie różnych zdarzeń, m.in. historii pól, ich ewidencji, wykonywanych zabiegów, wydajności oraz wielu innych parametrów. Zastosowanie tych rozwiązań przedstawiono na przykładzie uprawy ziemniaka.
Jak zaprezentowano podczas szkolenia, w zależności od wielkości gospodarstwa, skali produkcji oraz możliwości finansowych, wdrażanie innowacyjnych i nowoczesnych rozwiązań pozwala na poprawę warunków pracy rolników oraz usprawnienie zarządzania produkcją. Zastosowane technologie ograniczają pracochłonność poprzez oszczędność czasu i zmniejszenie zapotrzebowania na siłę roboczą. Jednocześnie poprawiają opiekę nad zwierzętami dzięki dokładniejszemu monitorowaniu stada, co pozytywnie wpływa na ich wydajność. Wprowadzanie nowoczesnych rozwiązań przyczynia się również do zwiększenia efektywności produkcji, a w konsekwencji do wzrostu dochodowości gospodarstw. Automatyzacja w rolnictwie stale postępuje i staje się coraz bardziej zaawansowana. Stanowi ona zarówno szansę na rozwój gospodarstw, jak i wyzwanie związane z wysokimi kosztami inwestycji. Dlatego przed wdrożeniem nowoczesnych technologii warto dokonać ich odpowiedniego wyboru, dostosowanego do potrzeb i możliwości danego gospodarstwa.
Źródło: CDR Brwinów
Operacja dofinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Operacja realizowana przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Poznaniu. Instytucja zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.