W dniu 15 września 2025 r. we Wrocławiu odbyło się spotkanie wielopodmiotowej grupy interesariuszy, w którym uczestniczyli rolnicy, doradcy rolniczy, naukowcy, przedstawiciele administracji publicznej, organizacji pozarządowych oraz sektora prywatnego. Głównym celem spotkania była identyfikacja kluczowych problemów związanych z praktycznym stosowaniem pestycydów w rolnictwie oraz wypracowanie konkretnych propozycji ich rozwiązania. Uczestnicy podjęli również próbę określenia efektywnych form transferu wiedzy z nauki i doradztwa do praktyki rolniczej oraz zainicjowali dialog międzysektorowy, który może stanowić podstawę do dalszej, systemowej współpracy.

Główne punkty spotkania:

1. Omówienie rozwiązań w zakresie redukcji pestycydów
   Przedstawiono i przedyskutowano dostępne oraz rozwijające się technologie ograniczające stosowanie środków ochrony roślin, takie jak precyzyjny oprysk, metody biologiczne czy praktyki rolnictwa regeneratywnego. Podkreślono znaczenie integrowanego podejścia do ochrony roślin oraz konieczność upowszechniania nowoczesnych narzędzi wspierających podejmowanie decyzji na poziomie gospodarstwa.
2. Identyfikacja barier we wdrażaniu istniejących rozwiązań
   Uczestnicy wskazali szereg czynników utrudniających wdrażanie praktyk ograniczających stosowanie pestycydów. Wśród nich znalazły się m.in.: ograniczona dostępność finansowa, brak dostatecznej wiedzy praktycznej, niewystarczające wsparcie instytucjonalne, a także bariery technologiczne i społeczne. Zwrócono uwagę na potrzebę lepszego dostosowania przepisów oraz mechanizmów wsparcia do rzeczywistych potrzeb rolników.
3. Wskazanie kluczowych „aktorów” zmiany
   Zidentyfikowano grupy i instytucje, które mają największy wpływ na ograniczenie stosowania pestycydów. Wymieniono m.in. doradców rolniczych, instytuty naukowe, administrację publiczną oraz same środowisko rolników. Podkreślono konieczność ścisłej współpracy między tymi podmiotami i budowania zaufania opartego na transparentnym przekazie wiedzy i wspólnym wyznaczaniu celów.
4. Analiza form przekazu informacji i ocena ich efektywności
   Przeanalizowano obecny sposób komunikowania wiedzy przez instytucje naukowe oraz jednostki doradcze, ze szczególnym uwzględnieniem ich obecności w Internecie. Zwrócono uwagę na potrzebę większej przejrzystości, uproszczenia języka oraz dostosowania treści do potrzeb praktyków. Wskazano, że skuteczny przekaz powinien łączyć przystępność, aktualność i praktyczną wartość informacji.

Spotkanie potwierdziło, jak istotna jest wielopodmiotowa współpraca w rozwiązywaniu złożonych problemów współczesnego rolnictwa. Tylko poprzez aktywny dialog i zaangażowanie wszystkich zainteresowanych stron – od rolników po instytucje badawcze – możliwe jest wypracowanie trwałych, praktycznych i akceptowalnych społecznie rozwiązań.

Takie podejście jest zgodne z koncepcją budowy systemu AKIS (Agricultural Knowledge and Innovation System), którego celem jest integracja wszystkich elementów łańcucha wiedzy – od tworzenia innowacji po ich skuteczne wdrażanie w praktyce rolniczej. Spotkanie stanowiło ważny krok w kierunku budowy spójnego, efektywnego i inkluzywnego systemu AKIS w Polsce, opartego na współodpowiedzialności i wspólnym działaniu na rzecz zrównoważonego rozwoju rolnictwa.

Autor: Daria Mularczyk-Mędza