Innowacyjna technologia przetwarzania larw mącznika młynarka i wprowadzanie na rynek bezpiecznych produktów pochodzenia owadziego

Celem jest wprowadzenie innowacyjnych produktów na rynek RP: białka owadziego (PAP owadzi) odtłuszczonego i o niskiej zawartości chityny (low fat. low chitin): tłuszczu owadziego (oleju) zawierającego nienasycone kwasy tłuszczowe i chityny, uzyskanych za pomocą innowacyjnego procesu przetwarzania biomasy larw mącznika młynarka poprzez połączone techniki obróbki mechanicznej i ekstrakcji rozpuszczalnikowej opartego o indywidualną metodę przetwarzania surowca.
Efektem będzie zakład przetwórczy z prototypową linią technologiczną do przetwarzania mącznika młynarka oraz opracowana indywidualna metoda hodowlana, a także indywidualna metoda przetwarzania biomasy larw owadów mącznika młynarka.

Potrzeba realizacji projektu jest uzasadniona badaniami naukowymi dotyczącymi hodowli i zastosowań mącznika młynarka w przemyśle rolno-spożywczym, jako optymalnego białka. Owady mogą zapewnić zrównoważoną dla środowiska produkcję pasz dla zwierząt i żywności dla ludzi. W ostatnich latach przemysł paszowy w Polsce i Europie musi importować bogate w białko surowce, takie jak soja lub mączki rybne.  Z tego powodu rozpoczęto intensywne poszukiwania alternatyw źródeł białka. Owady mogą stanowić istotne źródło wysokiej jakości białka i innych składników odżywczych. 

Hodowla owadów w Polsce może rozwinąć się w zupełnie nową formę działalności rolniczej co może dać szanse na przekwalifikowanie rolników, których gospodarstwa zostały dotknięte afrykańskim pomorem świń (African Swine Fever - ASF) czy grypą ptaków (Al - Avian influenza). Stworzy to również możliwość powstawanie nowych miejsc pracy, rozwoju innowacyjnej przedsiębiorczości oraz zwiększenia produkcji żywności i pasz. Zoptymalizowana hodowla owadów na cele paszowe i żywnościowe może mieć mniejszy negatywny wpływ na środowisko naturalne niż hodowla trzody chlewnej czy bydła.

Według wewnętrznego badania IPIFF (International Platform for Insects as food and Feed - Międzynarodowej Platformy Owadów Żywności i Pasz), prognozuje się, że branża owadzia będzie mogła osiągnąć znaczny wzrost produkcji w kilka lat, nawet do 1,2 mln ton do 2025 i 3 miliony do 2030.

Działania podejmowane w ramach projektu

Wybudowanie budynku produkcyjnego wraz z prototypową linią technologiczną do przetwarzania larw owadów mącznika młynarka, opracowanie indywidualnej metody hodowlanej mącznika młynarka oraz wykonanie badań laboratoryjnych w celu optymalizacji surowca i wysokiej jakości uzyskanych produktów, efektem czego będzie wprowadzanie na rynek 3 innowacyjnych produktów w postaci:

• białka owadziego (PAP owadzi),
• tłuszczu owadziego (olej),
• chityny.

Główne korzyści z realizacji projektu

Realizowana w ramach projektu inwestycja (zakład przetwórczy z linią technologiczną do przetwarzania mącznika młynarka) doprowadzi do podniesienia rentowności produkcji wraz ze wzrostem jakości larw mącznika młynarka, a tym samym wzrostu konkurencyjności.

• Zastosowanie innowacyjnej metody przetwarzania larw pozwoli na optymalizację surowca i wysoką jakość uzyskanych produktów.
• Dobór optymalnych warunków środowiskowych oraz metod żywienia i rodzaju podawanej karmy, spowoduje, że wyhodowane larwy będą stanowiły surowiec, z którego uzyska się wysokiej jakości produkty o optymalnych parametrach odżywczych.
• Przeprowadzone badania laboratoryjne spowodują dobór parametrów zapewniających bezpieczeństwo produktu, który będzie poddany kontroli Inspekcji Weterynaryjnej i jako bezpieczny trafi do odbiorców.

Oczekuje się, że na końcowy wynik projektu będą składały się takie wartości jak: wzrost popytu na wytworzone produkty.

Osiągnięte rezultaty

W ramach operacji opracowano i wdrożono innowacyjną technologię przetwarzania larw mącznika młynarka oraz wprowadzono na rynek bezpieczne produkty pochodzenia owadziego.

W ramach projektu przeprowadzono szereg działań obejmujących:

1. Budowę zakładu produkcyjnego z prototypową linią technologiczną;
2. Opracowanie indywidualnej metody hodowlanej mącznika młynarka oraz stworzenie innowacynej aplikacji komputerowej wspierającej prognozowanie parametrów biomasy;

Główne zadania zrealizowane w operacji obejmowały: przygotowanie i budowę prototypowej linii do przetwarzania larw poprzez obróbkę mechaniczną i ekstrakcję rozpuszcalnikową, badania jakościowe surowca i produktów, optymalizację procesu hodowli oraz opracowanie systemu zarządzania bezpieczeństwem produkcji zgodnego z zasadami HACCP.

Opracowano także metodę korelacji parametrów środowiskowych z jakością biomasy oraz procedury zapewniające bezpieczeństwo mikrobiologiczne produktów.

W wyniku operacji uzyskano nowe produkty:

1. przetworzone białko owadzie (PAP);
2. tłuszcz owadzi;
3. chitynę.

Dodatkowo opracowano innowacyjną aplikację umożliwiającą automatyczne monitorowanie i optymalizację warunków hodowli. Realizacja projektu przyczyniła się do rozwoju nowej technologii produkcji alternatywnych komponentów paszowych w Polsce, zwiększając konkurencyjność i bezpieczeństwo produktów na rynku krajowym i europejskim.

1. Opracowana metoda HACCP dla produktów owadzich

Korzyści:

• gwarancja bezpieczeństwa i wysokiej jakości białka, tłuszczu i chityny z larw owadów dzięki wdrożonemu systemowi kontroli (HACCP);
• Użytkownik końcowy (np. wytwórnia pasz) otrzymuje surowiec o jednolitym skłądzie odżywczym i stabilnych parametrach mikrobiologicznych, co zwiększa bezpieczeństwo ich produktów końcowych;
• wiarygodność i zgodność z regulacjami UE w zakresie żywności i pasz.

Przewagi rynkowe:

• Możliwość ofernowania certyfikowanych, bezpiecznych surowców, co wzmacnia zaufanie odbiorców i otwiera dostęp do bardziej wymagających rynków.

2. Innowacyjna aplikacja do prognozowania parametrów biomasy

Korzyści:

• Optymalizacja hodowli mącznika młynarka poprzez dokłądne prognozowanie wpływu temperatury i wilgotności na skład biomasy;
• Automatyzacja i kontrola warunków w czasie rzeczywistym, dzięki integracji z systemami czujników;
• Lepsza wydajność hodowli i wyższa jakość końcowego surowca (np. więcej białka, mniej tłuszczu, kontrolowany skład chityny)

Przewagi rynkowe:

• Niższe koszty produkcji dzięki precyzyjnemu dostosowaniu paramterów środowiskowych;
• Możliwość osiągania powtarzalnej, standaryzowanej jakości biomasy, co jest kluczowe dla przemysłu paszowego, farmaceutycznego czy spożywczego.

3. Nowa technologia przetwarzania larwi uzyskiwania produktów (raport UPWr)

Korzyści:

• Lepsza wydajność separacji tłuszczu i białka przy zachowaniu ich wysokiej jakości, dzięki innowacyjnemu procesowi ekstrakcji i obróbki;
• Wyższa wartość odżywcza i lepsza stabilność uzyskiwanych produktów (tłuszcz bogaty w nienasycone kwasy tłuszczowe, białko o wysokiej biodostępności);
• Możliwość uzyskania certyfikacji dla produktów pochodzenia owadziego.

Przewagi rynkowe:

• Oferowanie produktów o lepszych parametrach jakościowych, np. wyższej zawartości białka lub odpowiednim profilu tłuszczowym dla rynku pasz premium czy rynku suplementów.

4. Indywidualna metoda hodowlana mącznika młynarka

Korzyści:

• Optymalne warunki hodowli (temperatura, wilgotność, zagęszczenie) zapewniające szybszy wzrost larw i lepsze wskaźniki przeżywalności;
• Zopytmalizowane żywienie prowadzące do poprawy wartości odżywczych (np. wyższa zawartość białka i lipidów);
• Zminimalizowanie strat poprzez lepsze zarządzanie przestrzenią i obsługą hodowli.

Przewagi rynkowe:

• Krótszy czas produkcji biomasy (szybszy cykl tuczu) i możliwość dostosowania produkcji do różnych potrzeb rynkowych (np. różne profile składu larw dla różnych branż)

Podsumowując w wyniku realizacji operacji opracowano zintegrowane rozwiązania obejmujące indywidualną metodę hodowli, innowacyjną aplikację do prognozowania paramterów biomasy, nowoczesną technologię przetwarzania surowca oraz system zarządzania bezpieczeństwem produkcji zgodny z HACCP. 

Rezultaty operacji zapewniają użytkownikowi końcowemu dostęp do bezpiecznych, standaryzowanych produktów o wysokiej wartości odżywczej i stabilnych parametrach jakoścowych. Wdrożone rozwiązania umożliwiają optymalizację procesu hodowli i przetwórstwa, zwiększenie wydajności produkcji, redukcję kosztów operacyjnych oraz lepsze dostosowanie parametrów produktu do potrzeb rynku. Użytkownik uzyskuje istotne przewagi konkurencyjne, w tym możliwość oferowania certyfikowanych pruduktów o powtarzalnej jakości, co zwiększa potencjał ekspansji na rynki paszowe, spożywcze oraz przemysłowe.

Dodatkowe informacje

Hodowla owadów jadalnych ma duży potencjał rozwojowy. Wg raportu ONZ konsumpcja owadów może być pomocna w walce z głodem na świecie. Jest ona istotnym elementem uzupełniania niedoborów białka paszowego w krajach o niskim areale upraw roślin wysokobiałkowych, a owady mogą zapewnić zrównoważoną i przyjazną dla środowiska produkcję żywności dla ludzi oraz pasz dla zwierząt. Białko pozyskane z wybranych gatunków owadów zostało zatwierdzone w krajach UE i może być wykorzystywane do produkcji paszy dla ryb, zwierząt towarzyszących, drobiu i świń.

Rynek produkcji owadów stale rośnie, a ekonomiści prognozują wzrost światowej produkcji do około 1200000 w 2025 r. Ze względu na cykl rozwojowy, łatwość hodowli i wartość odżywczą produktów końcowych za jednego z najbardziej atrakcyjnych owadów w hodowli uważany jest mącznik młynarek wpisany przez Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa Żywności (EFSA) do katalogu "nowej żywności" jako bogatego źródła białka, tłuszczu i błonnika.