W dniu 25 sierpnia 2026 r. w siedzibie Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Warszawie odbyło się spotkanie ze Związkiem Młodzieży Wiejskiej, partnerem KSOW+, w ramach cyklu spotkań Jednostki Centralnej KSOW+ z partnerami oraz potencjalnymi partnerami sieci.

Ze strony partnera w spotkaniu uczestniczył Prezes Zarządu Związku Młodzieży Wiejskiej, Pan Szymon Migoń.

Związek Młodzieży Wiejskiej (ZMW) dołączył do grona partnerów KSOW+ w listopadzie 2024 roku. ZMW jest organizacją wspierającą rozwój obszarów wiejskich poprzez aktywizację młodych ludzi i łączenie tradycji z nowoczesnym podejściem do rozwoju wsi. Działalność ZMW koncentruje się na wzmacnianiu kompetencji młodzieży w obszarach edukacji społecznej i obywatelskiej, przedsiębiorczości, innowacyjnego rolnictwa oraz nowych technologii. Organizacja przygotowuje młodych liderów do aktywnego udziału w życiu społecznym, promuje postawy obywatelskie oraz wspiera integrację i włączenie społeczne, przeciwdziałając wykluczeniu na obszarach wiejskich. ZMW realizuje działania edukacyjne, kulturalne i społeczne, dbając jednocześnie o zachowanie dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi oraz wspierając jej rozwój gospodarczy. Związek zrzesza osoby w wieku 12–35 lat i organizuje szkolenia, seminaria, staże oraz wyjazdy studyjne w kraju i za granicą. Współpracuje z organizacjami krajowymi i międzynarodowymi, działając na rzecz rozwoju młodzieży i obszarów wiejskich.

ZMW pełni funkcję rzecznika interesów młodzieży wiejskiej, dając jej głos w sprawach publicznych i pomagając w pełni uczestniczyć w życiu społecznym, gospodarczym oraz kulturalnym Polski i Unii Europejskiej.

W trakcie spotkania podsumowano dotychczasową aktywność Związku Młodzieży Wiejskiej w sieci KSOW+ oraz omówiono kierunki rozwoju przyszłej współpracy. Skupiono się także na problemach młodych ludzi z terenów wiejskich, które wspólne inicjatywy mogłyby pomóc niwelować.

W ramach konkursu dla partnerów KSOW realizowanego w zakresie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, Związek Młodzieży Wiejskiej realizował wiele projektów ukierunkowanych na podnoszenie kompetencji młodych osób z obszarów wiejskich. Były to m.in. cykle szkoleń oraz wyjazdów studyjnych realizowanych dla szkół, uczniów szkół rolniczych czy też młodzieży z obszarów wiejskich w województwach mazowieckim, małopolskim, śląskim, łódzkim, wielkopolskim, kujawsko-pomorskim oraz zachodniopomorskim. Celem wyjazdów studyjnych było przedstawienie młodym osobom różnorodnych możliwości rozwoju zawodowego i prowadzenia działalności na obszarach wiejskich, w tym poszukiwania nowych kierunków działalności oraz dywersyfikacji źródeł dochodu. Wśród omówionych przykładów znalazły się: winnica w województwie lubuskim, prezentująca uprawę oraz przetwórstwo, serowarnia prowadzona przez właścicielkę, która po przeprowadzce z miasta na wieś odnalazła nowy sposób na życie oraz biznes. Pozostałe wymienione kierunki wyjazdów studyjnych obejmowały m.in. stadniny koni czy np. hodowle alpak. Każdy wyjazd koncentrował się na pokazaniu młodym ludziom możliwości rozwoju na obszarach wiejskich. Miało to na celu inspirowanie ich do wiązania swojej przyszłości z obszarami wiejskimi i odnajdowania na wsi własnej ścieżki życiowej.

---

W ramach realizacji operacji z Jednostkami Wsparcia Sieci (JWS) omówiona została Olimpiada Młodych Producentów Rolnych realizowana w ramach Planu Operacyjnego KSOW+ na 2026 r., której etap półfinału organizowany był wraz ze Świętokrzyskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach. Prezes ZMW podkreślił, że zorganizowanie w partnerstwie z JWS etapu półfinału sprawiło, że olimpiada zyskała również praktyczny wymiar – uczestnicy mogli sprawdzić wiedzę na maszynach oraz zweryfikować ją w odniesieniu do rzeczywistych przypadków.

W ramach przykładowych realizacji operacji w partnerstwie z KSOW+ Związek Młodzieży Wiejskiej w 2026 roku zaangażowany jest również w:

• współorganizację zagranicznego wyjazdu studyjnego z CDR Warszawa:
  Uprawa i przetwórstwo trufli szansą na konkurencyjność małych gospodarstw rolnych
• współorganizację wyjazdu krajowego z Samorządem Województwa Łódzkiego
  SmartWieś Tour – nowoczesne rolnictwo w praktyce;

W 2025 roku ZMW było również partnerem Świętokrzyskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, w ramach realizacji operacji Młodzi rolnicy przyszłością rolnictwa – w ramach której ZMW odpowiadało również za organizację Olimpiady Młodych Producentów Rolnych.

Związek Młodzieży Wiejskiej (ZMW) odgrywa ważną rolę w realizacji operacji w ramach KSOW+, odpowiadając za bezpośredni kontakt z młodzieżą, rekrutację uczestników, wsparcie merytoryczne programu wydarzeń oraz diagnozowanie potrzeb młodych ludzi. Działanie w partnerstwie z JWS daje możliwość skutecznego dotarcia do szerokiego grona odbiorców i precyzyjnego dopasowania planowanych inicjatyw do specyfiki określonej grupy docelowej.

Podczas spotkania wielokrotnie akcentowano znaczenie współpracy, biorąc pod uwagę komplementarne obszary działalności JWS oraz możliwości dotarcia ZMW do społeczności lokalnych. W opinii Związku współpraca z JWS w ramach KSOW+ stanowi naturalny i perspektywiczny kierunek rozwoju tego typu przedsięwzięć.

Poza działaniami podejmowanymi w ramach realizacji Planów operacyjnych KSOW+ Związek Młodzieży Wiejskiej angażuje się również w działania wspierające upowszechnianie wiedzy oraz promocję polskich doświadczeń związanych z rozwojem obszarów wiejskich i młodzieżą wiejską. ZMW współpracuje z KSOW+ m.in. poprzez przygotowywanie materiałów i artykułów publikowanych na portalu KSOW+, a także udział w krajowych i międzynarodowych wydarzeniach poświęconych rolnictwu i rozwojowi obszarów wiejskich. Przedstawiciele ZMW uczestniczyli m.in. w Bałkańskim Parlamencie Wiejskim oraz Europejskim Parlamencie Wiejskim, reprezentując polskie doświadczenia i perspektywę młodzieży wiejskiej. Prezes Związku był również zaangażowany w tworzenie raportu dotyczącego młodzieży (Diagnoza Młodzieży 2026).

Doświadczenie ZMW w działaniach krajowych i międzynarodowych, a także bezpośredni kontakt z młodzieżą wiejską, stanowią istotny potencjał do wykorzystania przy planowaniu działań KSOW+ dotyczących młodzieży, odnowy pokoleniowej, aktywizacji społecznej oraz wymiany doświadczeń na poziomie europejskim.

Warto podkreślić, że Związek Młodzieży Wiejskiej jest również zaangażowany w prace GTM – Grupy tematycznej KSOW+ ds. młodzieży, młodych rolników i odnowy pokoleniowej na obszarach wiejskich, której Prezes ZMW jest przewodniczącym.

Wykorzystanie GTM jako forum do dalszego diagnozowania potrzeb młodzieży oraz wypracowywania rekomendacji może stanowić istotny element dalszej współpracy ZMW i KSOW+.

W trakcie całej rozmowy mocno wybrzmiewała kwestia wzmocnienia sprawczości młodzieży z obszarów wiejskich, co naturalnie przełożyłoby się na ich większe zaangażowanie w różnorodne działania. Pan Szymon Migoń zadeklarował gotowość ZMW do dalszej aktywności w ramach KSOW+ i podkreślił, że kluczowe jest tworzenie przestrzeni, w których młodzi ludzie mogą nie tylko przedstawiać własne pomysły, ale również realnie je wdrażać, mieć wpływ na podejmowanie decyzji i podejmować działania na rzecz rozwoju obszarów wiejskich. Głos młodych osób musi być słyszalny, niezależnie od miejsca zamieszkania. Mimo ogólnokrajowego zasięgu, w dalszym ciągu zauważalny jest problem w dotarciu do większej liczby młodych osób. ZMW poszukuje możliwości trafienia do szerszej grupy odbiorców wydarzeń, szkoleń czy innych inicjatyw, a taką możliwość daje organizowanie ich w partnerstwie z Jednostkami Wsparcia Sieci (JWS).Problemem dostrzegalnym wśród młodych osób są często braki w zakresie podstawowych kompetencji praktycznych, w tym wiedzy dotyczącej przygotowywania wniosków. W szerszej perspektywie ich brak może ograniczać dostęp młodych osób do dofinansowań oraz hamować dalszy rozwój.

---

Wskazano tym samym na potrzebę wzmacniania nie tylko wiedzy specjalistycznej i kompetencji związanych z innowacyjnością, ale również podstawowych umiejętności praktycznych, które umożliwiają młodym osobom aktywne korzystanie z dostępnych instrumentów wsparcia i podejmowanie własnych inicjatyw.

Jako potencjalne obszary działań wskazano m.in. rozwijanie kompetencji związanych z przygotowywaniem wniosków o wsparcie, przedsiębiorczością, pozyskiwaniem środków na rozwój działalności, funkcjonowaniem organizacji społecznych oraz aktywnym uczestnictwem w życiu publicznym.

Istotną kwestią jest również realne angażowanie młodych osób nie tylko w roli słuchaczy, lecz także uczestników debat i współtwórców działań.

W ramach różnych inicjatyw brakuje przestrzeni, w której młodzi mogliby sami zdecydować, na co przeznaczą budżet – czy będzie to wyjazd studyjny, remont świetlicy, czy też rozwój możliwości działalności społecznej.

Wskazano więc na potrzebę tworzenia mechanizmów, w których młodzież nie tylko uczestniczy w zaplanowanych działaniach, ale ma również możliwość współdecydowania o ich zakresie, formie i sposobie wykorzystania dostępnych środków. Pomysł ten może stanowić inspirację do dalszej dyskusji nad innowacyjnymi formami aktywizacji młodzieży w ramach KSOW+.

Związek Młodzieży Wiejskiej jest otwarty na kolejne wspólne działania, szczególnie takie, które pozwolą młodym mówić o swoich problemach, zabierać faktycznie głos oraz rozmawiać i udzielać się na forum.

Jako przykład została przedstawiona konferencja, którą organizowało ZMW – Forum Liderów Obszarów Wiejskich (FLOW). Miała ona na celu przekazywanie nowej wiedzy, rozwój umiejętności liderskich oraz wymianę doświadczeń między młodymi liderami. Co warte podkreślenia, podnoszenie podstawowych kompetencji młodych osób powinno być równie istotne, co rozwój ich wiedzy na temat innowacyjności. Rozwój wiedzy i umiejętności od podstaw stwarza młodym większe możliwości angażowania się i wyrównuje szanse osób z różnych środowisk, znajdujących się na różnych etapach drogi zawodowej i życiowej.

ZMW wyraziło chęć aktywnego udziału w organizacji operacji, m.in. seminariów, konferencji, warsztatów, wyjazdów studyjnych oraz konkursów i olimpiad. Jako partner organizacja jest gotowa angażować się zarówno merytorycznie, jak i organizacyjnie.

W trakcie rozmowy zostało również omówione działanie, które będzie cyklicznie realizowane przez JC KSOW+, polegające na stworzeniu tzw. tablicy inicjatyw partnerskich. W ramach tego rozwiązania Partnerzy będą mogli przedstawiać swoje pomysły oraz poszukiwać możliwości realizacji działań w partnerstwie. Pozwoli to również na łatwiejsze sieciowanie się Partnerów w ramach KSOW+.ZMW wyraziło zainteresowanie tego rodzaju rozwiązaniem, które może ułatwić łączenie organizacji posiadających komplementarne doświadczenia, zasoby i grupy odbiorców.

Na podstawie rozmowy zidentyfikowano następujące potencjalne kierunki współpracy:

• rozwijanie działań edukacyjnych i szkoleniowych skierowanych do młodzieży wiejskiej, w tym dotyczących podstawowych kompetencji praktycznych;
• organizowanie seminariów, konferencji, warsztatów, wyjazdów studyjnych oraz konkursów i olimpiad angażujących młodzież;
• zwiększanie udziału młodych osób w debatach, konsultacjach i procesach współdecydowania o działaniach dotyczących obszarów wiejskich;
• wspieranie inicjatyw pokazujących różnorodne możliwości rozwoju zawodowego i społecznego na obszarach wiejskich;
• wykorzystanie potencjału ZMW do skuteczniejszego docierania KSOW+ do młodzieży wiejskiej;
• wykorzystanie doświadczenia ZMW w działaniach międzynarodowych i sieciowaniu młodzieży;
• rozwijanie współpracy ZMW z JWS oraz innymi partnerami KSOW+ w ramach tablicy inicjatyw partnerskich;
• wykorzystanie GTM do dalszego diagnozowania potrzeb młodzieży i formułowania rekomendacji dla działań KSOW+.
• ZMW zadeklarowało gotowość do dalszej aktywności w ramach KSOW+ oraz udziału w przygotowaniu i realizacji kolejnych inicjatyw, zarówno w zakresie merytorycznym, jak i organizacyjnym.

Dowiedz się więcej o ZMW [baza partnerów KSOW+]