Fundacja Sandomierka
Opis działalności
Fundacja Sandomierka działa na rzecz ochrony lokalnego dziedzictwa rolniczego, rozwoju nowoczesnego rolnictwa oraz aktywizacji społeczności lokalnych. Łączy działania związane z tradycyjnymi uprawami z wiedzą naukową i współpracą z sektorem rolniczym.
Fundacja jest inicjatorem i realizatorem projektu restytucji zapomnianej lokalnej odmiany pszenicy „Sandomierka”. Pozyskała historyczny materiał siewny z banku genów w Pradze i w ciągu trzech sezonów rozwinęła jej uprawę do powierzchni blisko 2 ha. Proces restytucji jest prowadzony we współpracy z Uniwersytetem Przyrodniczym w Lublinie, którego eksperci wspierają badania nad genotypem i jakością ziarna.
Fundacja podejmuje również działania na rzecz wykorzystania tradycyjnego ziarna w lokalnym rynku żywności. Planuje rozwój marki produktu regionalnego „Mąka Sandomierka” oraz współpracę z lokalnymi piekarniami rzemieślniczymi, restauracjami i szkołami gastronomicznymi, wspierając rozwój krótkich łańcuchów dostaw i promocję lokalnych produktów.
Przykłady dotychczas zrealizowanych działań / projektów
„Pionierska restytucja pszenicy ‘Sandomierka’ – ochrona bioróżnorodności i innowacje” – przywrócenie do uprawy historycznej lokalnej odmiany pszenicy. Fundacja pozyskała 132 ziarna z czeskiego banku genów w Pradze i rozpoczęła ich namnażanie w warunkach polowych, we współpracy z Uniwersytetem Przyrodniczym w Lublinie. W ciągu trzech sezonów powierzchnia uprawy została zwiększona do blisko 2 ha, a prowadzone badania potwierdziły unikalne parametry odmiany.
Konkurs „O Laur Złotego Kłosa Pszenicy Sandomierki” – organizacja konkursu kulinarnego we współpracy z Zespołem Szkół Gastronomicznych i Hotelarskich w Sandomierzu. Konkurs łączy edukację kulinarną z promocją tradycyjnego ziarna i lokalnych produktów oraz współpracą z rzemieślniczymi piekarniami. W edycji z marca 2026 r. uczestniczyło 24 uczniów. W ramach działań opracowano również etykietę „Mąka Sandomierka” i wprowadzono na rynek pierwsze testowe partie regionalnego pieczywa.
„Sandomierskie żniwobranie” – organizacja pokazowych tradycyjnych żniw na uprawie pszenicy „Sandomierka”, z wykorzystaniem kos i sierpów oraz nauką dawnych technik, m.in. wiązania snopów i ustawiania „dziesiątek”. Działanie służy zachowaniu tradycyjnych umiejętności rolniczych, przekazywaniu wiedzy kolejnym pokoleniom oraz integracji lokalnej społeczności.
Obszar zainteresowania współpracą z KSOW+
- Możliwość udziału w pracach grup tematycznych, grup i zespołów roboczych i innych ciał opiniodawczo-doradczych funkcjonujących zarówno w ramach KSOW+, jak i Europejskiej Sieci WPR.
- Konsultacje i ankiety dotyczące dokumentów programowych, PS WPR oraz innych działań prowadzonych na rzecz rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich.
- Możliwość zgłaszania propozycji kierunków tematycznych, na które sieć powinna położyć szczególny nacisk w najbliższej przyszłości.
- Współudział przy realizacji projektów przez jednostki wsparcia sieci np. w postaci wkładu merytorycznego.
- Chęć udziału w wydarzeniach krajowych organizowanych przez sieć.
- Chęć udziału w wydarzeniach międzynarodowych organizowanych przez sieć.
- Chęć nawiązania kontaktów z innymi partnerami sieci i współpracy przy realizacji wspólnych projektów.
- Możliwość zgłaszania propozycji dobrych praktyk czyli informacji na temat projektów lub skutecznych rozwiązań wspierających rolnictwo i obszary wiejskie.