Polisensoryczne warsztaty z zakresu hortiterapii w przestrzeni warsztatowej ogrodu sensorycznego na terenie PZN Centrum Edukacyjno-Leczniczo-Rehabilitacyjnego dla Dzieci i Młodzieży „Zameczek” w Rudołtowicach.
Dzieci przebywające w PZN Centrum Edukacyjno - Leczniczo - Rehabilitacyjnym „Zameczek” cierpią na sprzężoną, wieloraką niepełnosprawność i ze względu na specyfikę swoich schorzeń wymagają kompleksowej i całodobowej opieki specjalistycznej. Liczba podopiecznych oscyluje w okolicach 50 osób (z czego ok.25 mieszka w ośrodku stale).
Celem poprawienia ich sprawności psychoruchowej, wymagana jest stała stymulacja polisensoryczna, rozwijanie koordynacji, motoryki, umiejętności społecznych i komunikacyjnych. Specyfika stanu zdrowia podopiecznych zakładu w zasadzie uniemożliwia (ze względów technicznych i finansowych) transport większej grupy dzieci w punkty rehabilitacji oddalone od miejsca przebywania. Postawiono zapewnić im więc długofalowy dostęp do hortiterapii w poprzez stworzenie przestrzeni w postaci ogrodu sensorycznego oraz realizację cyklu warsztatów na terenie ośrodka.
Zrealizowane działania
Projekt i realizacja przestrzeni do warsztatów polisensorycznych z zakresu hortiterapii obejmowała prace ziemne takie jak wyrównanie terenu i przygotowanie nawierzchni pod zasadzenie roślin.
Stworzono ścieżki umożliwiające poruszanie się osobom z niepełnosprawnością ruchową, w tym osobom poruszającym się na wózkach inwalidzkich. Zbudowano małą architekturę: stoisko do hydroterapii, kamienną sadzawkę do hydroterapii i terapii sensorycznej, skalniak z wodospadem do terapii polisensorycznej i hydroterapii, ścieżkę sensoryczną do terapii polisensorycznej, zakątek traw do terapii polisensorycznej. Dla terapeutów-wolontariuszy przygotowano pergolę z blatem roboczym dla do przygotowywania warsztatów, zabezpieczającą uczestników zajęć przed nadmiernym nasłonecznieniem (co ma szczególne znaczenie w przypadku podopiecznych ośrodka chorych na epilepsję). Postały także stanowiska do pracy polisensorycznej oraz do pracy z ziemią i sadzenia roślin. Kupiono i zasadzono rośliny ze specjalnymi tabliczkami edukacyjnymi z opisami poszczególnych przykładów flory. Nabyto materiały i narzędzia do pracy warsztatowej.
Przeszkolono z zakresu prowadzenia hortiterapii pracowników Centrum Edukacyjno-Leczniczo-Rehabilitacyjnego (15 os.), by mogli prowadzić warsztaty o tej tematyce dla podopiecznych ośrodka i lokalnej społeczności w ramach wolontariatu pracowniczego (co wykracza poza ich obowiązki zawodowe). Potem odbyły się zajęcia z hortiterapii dla dzieci i młodzieży z „Zameczku” (25 os.) w formie cyklu warsztatów polisensorycznych realizowanych przez cały okres trwania operacji. Nastepnie przeprowadzono szkolenie z tej tematyki dla lokalnej społeczności, w tym rodzin z dziećmi (40 os.), oraz dla wolontariuszy z obszaru LGD.
Projekt realizowano we współpracy z Fundacją Puk Puk z Woli, w jego realizację zaangażowani byli również wolontariusze-uczniowie oraz nauczyciele z Powiatowego Zespołu Szkół nr 2 im. Karola Miarki w Pszczynie.
Osiągnięte rezultaty
Podopieczni ośrodka, którzy mają w dużym stopniu ograniczone możliwości nawiązywania relacji z osobami „z zewnątrz”, dzięki warsztatom i zaproszeniu lokalnej społeczności do korzystania z terapeutycznego działania ogrodu sensorycznego mieli okazję do nawiązania relacji z pozostałymi mieszkańcami Rudołtowic. Warsztaty umożliwiły też uczestnikom obcowanie ze środowiskiem naturalnym i pomocami naukowo-terapeutycznymi w postaci roślin, ziemi i wody.
Zespół pałacowo-parkowy, na którego obszarze znajduje się „Zameczek” stanowi dziedzictwo kulturowe obszaru LGD „Ziemia Pszczyńska”.
Udostępnienie tej przestrzeni i zaproszenie na warsztaty społeczności lokalnej, także spoza ośrodka, miało przełożenie na zwiększenie zainteresowania zabytkowym kompleksem i kreowanie postaw proekologicznych, a przede wszystkim zahamowanie negatywnych procesów wpływających na rozbijanie więzi społecznych oraz przywracanie pozytywnych relacji pomiędzy mieszkańcami.